Biografie Paulus
Bronnen
De voornaamste bronnen voor het leven van Paulus zijn natuurlijk de brieven die hij schreef naar enkele gemeentes en daarnaast het boek Handelingen der Apostelen dat niet van zijn hand is. Helaas vinden we in brieven en Handelingen maar een enkel hard gegeven dat voor een datering houvast biedt, nl dat Gallio proconsul is in Korinthe (Hnd 18: 12 – 18). Het is van elders bekend, dat dat van mei 51 tot mei 52 moet zijn geweest. Alle andere gebeurtenissen in brieven en Handelingen zijn relatief. Het tijdstip dat erbij hoort valt alleen te berekenen als we het verbinden aan 'Gallio'. Dat is niet zo eenvoudig als het lijkt. Onderzoekers komen tot uiteenlopende resultaten.
Klijn1 | Bornkamm2 | Wright3 | |
Geboorte Paulus | --- | +/- 0 | 5 - 10 nC |
Bekering Paulus , zie ook hier, hier en Hnd 9, 22 en 26 | 30/31 | rond 32 | 33 |
Arabië en Damascus (3 jaar) Jeruzalem (14 dagen bij Petrus) Gal 1: 18 Tarsus, Antiochië (14 jaar) (Gal 2: 1) Jeruzalem |
33 – 36 zendingswerk 42 > opgenomen in de hemel 2 Kor 12: 2 36 - 47 tentenmaker + verdieping |
||
Eerste Zendingsreis | 46 - 48 | 47 - 48 | |
Apostelconvent | 48 | 48 (49?) | 48/49 |
Tweede Zendingsreis Paulus 18 maanden in Korinthe |
48 – 52 winter 50 – zomer 51 |
winter 50 zomer 51 | 49 winter 51 – zomer 52 |
Derde zendingsreis Paulus 2½ jaar in Efeze |
52 - 57 | 52 - 55 | 53 0 56 |
Van Korinthe naar Jeruzalem | 57 | 57 | |
Gevangenschap in Caesarea | 57 - 59 | voorjaar 56 | 57 - 59 |
Aankomst in Rome | 59 | waarschijnljk 58 | 60 |
Huisarrest in Rome 2 jaar | 58 - 60 | 60- 62 | |
Na Rome | 61 P vrij man? |
P naar Spanje of het Oosten? | |
Paulus’ dood | P martelaarsdood onder Nero, 60? | 64? of later |
De verschillen hebben te maken met:
- Hoe men de historische gegevens van Hnd moet combineren met wat Paulus zelf aangeeft in zijn brieven. Paulus spreekt zelf van éen bezoek (Gal 1: 18) aan Jeruzalem voorafgaande aan het zgn apostelconvent (Gal 2, Hnd 15). Lucas vermeldt er twee: Hnd 9: 26; Hnd 11: 29 = Hnd 12: 24.
- Welke brieven men voor echt van Paulus houdt. Over een aantal is vrijwel iedereen het eens: Rom, 1 en 2 Kor, Gal, Filp, 1 Thes, Film zijn authentieke brieven van Paulus. Maar voor Ef, Kol en 2 Thes neemt men ook wel eens aan dat die geschreven zijn door een onbekende leerling van Paulus (deuteropaulinisch) rond het jaar 80 nC. En nog vaker meent men dat de pastorale brieven 1 en 2 Tim en Titus niet van Paulus afkomstig zijn, maar van een paulinist op het eind van de eerste eeuw. Dan kunnen die brieven niet gebruikt worden als bron voor het leven van Paulus.
- De datering van de brieven: was 1 Thes de eerste? Of de brief aan de Galatiërs?
- Wie men voor de adressanten van de brief aan de Galatiërs houdt: de bewoners van de provincie Galatië (Zuiden van Turkije) of de Galaten (volksstam) in het Noorden van Turkije.
- Of men de gevangenisbrieven uit een en dezelfde gevangenis (Efeze) geschreven acht of niet.
- Bedoelt Paulus in Gal 1 en 2 met 3 en 14 in totaal 17 jaar na zijn bekering (zo Klijn en Bornkamm) of 14 (incl 3 jaar) gerekend vanaf zijn bekering (zo Wright)?
-----
1 A.F.J. Klijn, De wordingsgeschiedenis van het Nieuwe Testament, p 85 en 221 - 223.
2 G. Bornkamm, Paulus, p 10.
3 T. Wright, Paulus, een biografie, p 445v.
Afkortingen
van de Bijbelboeken > Register (kolom 1) adhv = aan de hand van Afb = Afbeelding aw = aangehaald werk BGT = Bijbel in Gewone Taal BHS = Biblia Hebraica Stuttgartensie (Hebr. OT) bv = bij voorbeeld CGK = Christelijk Gereformeerde Kerk cq = casu quo (bv ik doe kaas cq ham op mijn brood = ik doe kaas op mijn brood of anders ham) DL = Dordtse Leerregels dwz = dat wil zeggen eva = en vele anderen FB = FaceBook GNB - Groot Nieuws Bijbel GNT = Griekse Nieuwe Testament (Nestle-Aland) Gr = Grieks HCat = Heidelbergse Catechismus Hebr = Hebreeuws HKB = Historich Kritische Benadering (of Bijbelonderzoek) HSV = Herziene Staten Vertaling HTB = Het Boek ID = Intelligent Design itt = in tegenstelling tot Lat = Latijn LuV = Lutherse Vertaling LV14 = Leidse Vertaling 1914 LXX = Septuaginta (Grieks OT; 250 - 50 vC) M = Meditatie (bv Mc 1:1M = Meditatie over Mc 1: 1) NA = Nestle-Aland, 27-ste druk (Grieks NT) NB = Naardense Bijbel (P. Oussoren, 2004) NBG = Nederlands Bijbel Genootschap NBG51 = Bijbelvertaling van het NBG (1951) NBV = Nieuwe Bijbel Vertaling (2004) NBV21 = Nieuwe Bijbel Vertaling van het NBG (2021) nC = na Christus NGB = Nederlandse GeloofsBelijdenis NT = Nieuwe of tweede Testament OT = Oude of eerste Testament p = pagina of pagina's PKN = Protestantse Kerk Nederland PM = Post Modernisme Pr = Preek (bv Ps 84Pr = Preek over Psalm 84) Q = Quelle, bron van uitspraken van Jezus resp = respectievelijk (bv A en B reden in resp een Golf en een Astra = A reed in een Golf, B in een Astra) RKK = Rooms Katholieke Kerk SV = Staten Vertaling TeNaCh = Torah+Nebiïm+Chetoebim v = volgende vers (bv Ps 1: 1v = Ps 1: 1 - 2) vC = voor Christus vd = van de vv = volgende verzen (bv Ps 1: 1vv = Ps 1: 1 - 3) WV = Willibrord Vertaling X = Chiasme (kruisstelling) > = zie (bv > 2 betekent zie bij punt 2) // = synoniem parallellisme <> = tegenstelling, ook: antithetisch parallellisme |