Bijbelse Verhalen en Thema's

Jezus geneest allerlei mensen maar wil niet bekend en beroemd worden. Hij bezweert de genezenen dat ze hem niet bekend maken. Maar zij kunnen niet zwijgen over wat hen is overkomen.

Mc 1: 39
In heel Galilea verkondigde Hij het goede nieuws in de synagogen en dreef Hij demonen uit. (NBV21)

Jezus beperkt zijn werkzaamheden in het begin tot het noordelijke deel van Israël. Later zal hij naar het zuiden, naar Judea en Jeruzalem gaan. Maar nu nog niet. Eerst gaat hij op sabbat in de stadjes en vele dorpjes naar de synagoge om de gemeente daar het evangelie te brengen (vgl Mc 1: 14v). Ook drijft hij demonen (Gr daimonia) uit.

Mc 1: 40
Er kwam iemand naar Hem toe die door een huidziekte onrein was; hij smeekte Hem om hulp en zei, terwijl hij op zijn knieën viel: ‘Als U wilt, kunt U mij rein maken.’ (NBV21)

Maar Jezus geneest ook van ziektes die men niet aan demonen toeschreef. Zoals hier huidziekte. Het Griekse woord lepros lijkt op lepra (melaatsheid) te duiden, maar dat hoeft niet; het is meestal de algemene aanduiding van een huidziekte. Door de ziekte werd men onrein verklaard en kon men niet meer tussen de dorps- of stadgenoten blijven wonen en was men ook in de tempel niet meer welkom. En die ellendige toestand kon duren tot het eind van zijn leven.

Zo’n ziekte had grote sociale, psychische en religieuze gevolgen. De wereld stort in voor wie zo buiten alles gesloten wordt. Het is goed te begrijpen dat de zieke, die van Jezus’ genezingen had gehoord, deze kans aangrijpt. Hij smeekt om hulp, valt op zijn knieën en brengt daarmee zijn afhankelijkheid en hoge achting voor Jezus tot uitdrukking als was hij koning. Door zich klein te maken geeft hij ook aan hoe bescheiden, nederig hij van zichzelf denkt. Hij weet dat Jezus, als hij dat wil, hem weer rein kan maken. Dat is zijn verlangen, dat hij weer mee kan doen aan het gewone leven met zijn dorpsgenoten.

Mc 1: 41v
Jezus kreeg medelijden, stak zijn hand uit, raakte hem aan en zei: ‘Ik wil het, word rein.’ 42 En meteen verdween zijn ziekte en hij was rein. (NBV21)

Jezus laat de man bij zich komen, hoort hem aan en wordt diep bewogen (Gr splagchnizomai – letterlijk: tot in zijn ingewanden ontroerd worden). Hij raakt hem zelfs aan en negeert het gevaar dat hij zelf onrein wordt. Of weet hij dat hij van ziekten (en demonen) niets te vrezen heeft?
Hij zegt eenvoudig: ik wil het en verhoort daarmee de smeekbede van de zieke. Dan volgt in gebiedende wijs: word rein. Aan wie of wat is dit bevel gericht? Aan de zieke? Aan zijn huid? Hoe dan ook, het gevolg is dat hij direct (Gr euthus) weer gezond is en rein. Zijn leven kan opnieuw beginnen. 

Wij kunnen ons tegenwoordig verbazen over dit en andere wonderen en zoeken naar verklaringen. Is er een psychologisch mechanisme tussen bevel van Jezus en herstel van de zieke? Voor de lezers van Mc was een dergelijke genezing zonder meer mogelijk, nl als iemand met Gods kracht bekleed die verrichtte. Voor de uitleg van dit verhaal moet dan ook niet de nadruk vallen op een verklaring van dit wonder, maar op wat de genezing voor de onreine man betekent en wat het van Jezus zegt.

Mc 1: 43v
Jezus stuurde hem weg met de ernstige waarschuwing: 44 ‘Denk erom dat u er met niemand over praat, maar ga u aan de priester laten zien en breng als getuigenis voor de mensen het reinigingsoffer dat Mozes heeft voorgeschreven.’ (NBV21)

Jezus geeft de man weer leven en toekomst. Hij draagt hem streng op (Gr embrimaomai = zeer streng toespreken) om er met niemand over te praten. Gezien het vervolg kan dat niet inhouden dat zijn genezing niet bekend mag worden. Integendeel: die moet officieel worden vastgesteld door een priester in de tempel.
Waar mag de man dan niet over praten? Dit, dat Jezus hem op wonderlijke wijze heeft genezen: een enkel woord was al genoeg.
Nu hij rein is, moet de man naar de tempel. Direct (Gr euthus) stuurt Jezus hem op weg. Daar moet een priester vaststellen dat hij inderdaad genezen is en rein. Bij het ritueel van de rein-verklaring hoort ook (letterlijk) ‘de dingen die Mozes heeft opgedragen te doen, als een getuigenis voor hen’ (de priesters). Bedoeld is het reinigingsoffer (Lev 14).
Welk getuigenis moet uit dat reinigingsoffer spreken? Dit: de priesters zouden daaruit kunnen opmaken dat Jezus de Messias is en dat hij geen afval van de wet van Mozes predikt.¹

Mc 1: 45
Maar toen de man vertrokken was, ging hij overal breeduit rondvertellen wat er gebeurd was, waardoor Jezus niet langer openlijk in een stad kon verschijnen, maar op eenzame plaatsen buiten de steden moest blijven. Toch bleven de mensen van alle kanten naar Hem toe komen. (NBV21)

De man echter kan zijn mond niet houden. Hij gaat direct naar familie, vrienden, dorpsgenoten enz en bazuint rond (Gr kèrussein) wat hem overkomen is. Daarbij noemt hij ook de naam van Jezus. Het gevolg is dat Jezus niet openlijk in een stad kan verschijnen zonder dat er vele enthousiaste mensen komen die hem misschien wel tot de messiaanse koning willen uitroepen. Jezus mijdt voortaan de dichtbevolktste plaatsen. en blijft in de woestijnachtige, eenzame streken. Maar hij kan niet verborgen blijven.

Mat 4: 23 + 8: 1 - 4 , Mc, Luc 4: 44 + 5: 12 - 16  en Joh - -
SQE 40 en 42 - SVBS 61 en 63
Joh heeft deze gebeurtenis niet, Mat en Luc hebben deze passage met enige wijzigingen overgenomen van Mc. We vinden die terug in  Mat 8: 2 - 4 en Luc 5: 12 - 16.
Een paar opvallende verschillen:

• zij vermelden niet dat Jezus med Waelijden krijgt
• zij hebben een vriendelijker woord voor 'wegsturen met een waarschuwing' nl zeggen (Mat) en opdragen (Luc)
• Mat laat vers Mc 1: 45 in z'n geheel weg, Luc vertelt niet dat de genezen man zijn mond niet kan houden. Jezus wordt wel steeds meer bekend.
   

Gespreksvragen
* Welke ziektes brengen je tegenwoordig in een isolement?
* Wij denken niet meer in de cultische termen rein en onrein. Zijn er dan geen ziektes meer die je ahw onrein maken en je buiten de gemeenschap van God met zijn mensen plaatsen?
* De zieke vroeg 'als u wilt'  en Jezus zei 'ik wil het'. Is dan de conclusie dat als een zieke zo bidt en niet beter wordt, dat Jezus het niet wil?
* Als je ziek bent, bid je dan om genezing? Wat verwacht je dan?



-------
¹ De NBV21 interpreteert ‘hen’ niet als de priesters, maar de mensen