Mat 5: 8(P)
Lezen Mat 5: 1 - 12
A Als je gelooft, kun je lijden aan God: aan zijn onzichtbaarheid
Nergens kun je hem aanwijzen
De wereld lijkt wel overgeleverd aan zichzelf
Er speelt zich van alles af:
nog een nieuwe oorlog erbij in Iran
een verwoesting van het milieu
maar ook: na de winter is het nu lente en straks is het zomer
alles gaat onverstoorbaar zijn eigen gang
ook in je eigen leven:
zo ben je gezond, opeens mankeer je van alles.
Geen spoor van God.
En toch: we geloven dat er wel iets moet zijn
Heel deze wereld en ons eigen bestaan, dat is er toch niet zomaar vanzelf
spontaan uit het niets tevoorschijn gesprongen?
B God zien?
Soms gaan mensen op zoek: er moet toch meer zijn
En ze zoeken contact met die vage macht
yoga, meditatie, contact zoeken met je diepere zelf
jezelf in trance brengen met klanken en muziek
noem maar op...
Zul je zo God vinden? de God van Jezus en de bijbel?
Of diep je enkel op wat je in jezelf al hebt?
Niet dat dat allemaal waardeloos is, maar God is het niet.
De bijbel wijst een heel andere weg:
Wie is de mens die op zal gaan
en voor Gods heilig aanschijn staan? God zien?
Wie mag de tempel binnentreden? God ontmoeten?
Wie niet op loze wijsheid bouwt
zijn hart en handen zuiver houdt
van kwade trouw en valse eden (Ps 24: 2, berijmd).
God is blijkbaar niet zomaar te zien
niet in de natuur...niet in jezelf
niet in de loop van je leven
Het komt erop aan wie je bent…
Als je verkeerd, zondig, egoïstisch leeft, kun je God niet zien
jij hebt niet de ogen om hem te ontdekken
Net zoals iemand met een kwade blik, met het boze oog
niet ziet de liefde van zijn vrouw
de hartelijkheid van zijn vrienden
Het is er wel, maar hij merkt het niet op
Of hij irriteert zich daaraan.
Zo blijft God verborgen voor wie zelfzuchtig leeft.
Jezus zegt hetzelfde:
Zalig als je zuiver van hart bent: jij zult God zien
Weer: Het gaat erom wie je bent
Met een zuiver hart mag je verwachten God te zien
De sporen van zijn aanwezigheid in jouw leven
in de wereld om je heen.
Geweldig, het hoeft niet bij vragen en twijfels te blijven
Je kunt groeien in geloof en zekerheid
En meer vertrouwd raken met God.
C Een zuiver hart...Wat is dat eigenlijk?
Eerst maar : je hart
Bij ons is je hart: de spier die je bloed rondpompt
In de taal van de bijbel is dat anders.
Doorgrond mij, HEER, en ken mij, peil mijn hart en mijn nieren,
staat er in een psalm (Ps 26: 2)
Daar bedoelt de dichter met hart en met nieren: zichzelf: de hele persoon.
Doorgrond mij Heer, ken mij
mijn doen en laten, mijn spreken en zwijgen, mijn blijdschap en verdriet,
mijn geloof en mijn twijfel…mijn gevoelens bewust en onbewust
Ik ben mezelf een raadsel…van alles door elkaar…U kent mij
mijn hart en mijn nieren.
U weet wat mij drijft.
Dat is in de taal van de bijbel je hart:
het centrum van je leven, waar bewust of onbewust de beslissingen vallen.
Daar moet het zuiver zijn, Helder als kristal
Niet vermengd met allerlei onreinheid.
Een zuiver hart dat is een hart dat maar één ding wil
op maar één ding gericht is:
Het wil niets liever dan God lief hebben en Hem dienen
Een zuiver hart dient niet nog allerlei andere goden
de Mammon, de hebzucht
het is niet verslingerd aan de sex, aan drank
Het geeft geen ruimte aan vooroordelen over andere mensen
Een rein hart laat achterdocht en haat niet toe
Een zuiver hart heeft oprecht berouw om het verkeerde
Het brengt geen harde woorden of leugens voort
Het is bedacht op vrede.
De Geest van God woont er en maakt het licht
Als het hier van binnen zuiver is, dan werkt dat in alles door.
Dan merk je dat :
het stempelt je doen en laten, je spreken en zwijgen
Je hebt geen zuiver hart als je door de week
mensen bedriegt of bekletst
En op zondag vroom in de kerk zit
En op maandag weer in het oude spoor verder gaat
Zo gespleten als het maar kan.
Dat is niet een zuiver hart, maar een vertroebeld hart.
Het gaat erom dat het klopt: de binnen- en de buitenkant.
D Zalig zegt Jezus als je hart zo is:
rein, zuiver, oprecht en onverdeeld
Gefeliciteerd...
Dat klinkt wel mooi, maar … is dat wel een gelukwens waard?
Zul je met zo een hart wel gelukkig worden?
Niet meedoen met de roddels en vooroordelen over anderen
je heet maar zo: heilig boontje
Van maat weten te houden in het week-end
je bent maar zo: een watje
Van eerlijk zijn als je je auto inruilt
je bent maar zo een dief van je eigen portemonnee
Van het goede voor hebben met alle mensen
je bent wel heel kwetsbaar
Van...ga maar door...
Een zuiver hart...brengt dat geluk? Eerder on-geluk
In elk geval niet het geluk van voorspoed en succes,
van rijkdom, gemak en comfort.
Nee, maar wel het geluk met een hoofdletter:
dat God met je is...bij je, nu en straks.
Daarom staat er niet zomaar felicitaties boven dit gedeelte
maar zaligsprekingen:
zalig die treuren, God zal hen vertroosten
zalig de zachtmoedigen, hun zal God de aarde geven
zalig de barmhartigen, God zal hun barmhartigheid bewijzen
zalig de vredestichters, God zal hen zijn kinderen noemen.
Keer op keer mensen in moeilijkheden
mensen die het geluk mislopen...toch GELUK gewenst
Geluk met hoofdletters: Zalig: God zal je niet aan je lot overlaten.
Zo spreekt Jezus zalig de reinen van hart
Niet dat het hun voor de wind zal gaan
integendeel, het zal zeer doen zo te leven
maar: zij zullen God zien.
Zij mogen zich verheugen in de tekenen van zijn nabijheid
Zij zullen de sporen van zijn aanwezigheid opmerken
Zij zullen Hem zien en weten: zie je wel,
ik ben op de goede weg, Hij is erbij.
E Rein van hart...zuiver, oprecht
helemaal licht van binnen...wie is dat?
Wie kan dat van zichzelf zeggen?
Ik niet en u ook niet
Wie het wel beweert, kent zichzelf niet.
Wij hinken allemaal op 2 of meer gedachten
dienen God en onze portemonnee
We houden er hoge waarden en normen op na
maar het moet wel uitvoerbaar blijven.
We zappen alle zenders bij langs
en zien heel wat vuiligheid voorbij komen
smakeloos, maar je kijkt wel.
Wie dan is de mens die op zal gaan
en voor Gods heilig aanschijn staan.
Wie heeft een zuiver hart, dat hij God zal zien?
Niemand...op één na: Jezus Christus
Zijn hart is zuiver en puur, één en al liefde
liefde voor God….en liefde voor de naaste
Hij maakt het helemaal waar: dat grote gebod
Trouw aan God is hij tot in de dood
Trouw aan de mensen tot aan het kruis
Liefde die aan God en mens vasthoudt…
ze bij elkaar brengt…met elkaar verzoent.
Niets brengt hem daar van af.
Geen eigenliefde, of eigen plannen en idealen
Jezus’wil valt helemaal samen met Gods wil.
Wij mij gezien heeft, heeft de Vader gezien, zegt hij
Zo is God: liefde die zichzelf weggeeft.
Hij krijgt wat wij – onzuiver als wij zijn - over onszelf afroepen:
het oordeel, de vloek, de dood
Hij geeft wat wij niet verdienden:
de vergeving, zijn vriendschap, het leven.
Wie dat ziet en aanneemt, sterft aan zichzelf, aan zijn zonde,
Die wil niet meer op twee gedachten hinken
die staat op als een nieuw mens
herboren, met een hart zuiver, oprecht.
Het bloed van Jezus Christus reinigt van alle zonde ( 1 Joh 1:7 )
F Zalig de reinen van hart, zij zullen God zien.
Zij weten waar ze Hem zoeken moeten
niet in hemelse sferen, ver weg, nog voorbij de sterren
maar dichtbij, op aarde, bij mensen in moeite en zorg
nabij ieder mens onder het kruis.
Zij weten waar ze Hem aan herkennen
Hij is niet dat vage van ‘ik geloof wel dat er iets is, een God of zo”
Zij zien hem in Jezus van Nazaret
en in ieder door zijn Geest aangeraakt.
Zij weten hoe ze Hem vinden kunnen
niet in bomen en dolfijnen
niet zomaar diep in jezelf
maar in de stilte van het gebed
in de woorden van de bijbel
in de tekenen van brood en wijn.
Nee, dan weet je nog steeds hoe God
de wereld en volken naar zijn doel leidt
maar je weet wel iets van zijn liefde
die het niet eerder voor gezien houdt
dan dat de nieuwe hemel en de nieuwe aarde gekomen zijn.
En dan heb je nog steeds niet een daarom
op al die moeilijke vragen en waaroms
maar je weet wel
van zijn verdriet, zijn mede-lijden
met de armen van geest
en die treuren
en die hongeren en dorsten naar de gerechtigheid.
De eersten uit de zaligsprekingen
En je merkt hem op in al die mensen van goede wil
de barmhartigen
de vredestichters
en die vervolgd worden daarom.
De anderen uit de zaligsprekingen
G Eerst zien, dan geloven?
Nee omgekeerd: eerst geloven, dan zien
zien, soms even
Even Gods liefde gewaar worden
Even zijn handen om je heen vermoeden
Even van zijn wijsheid versteld staan
Zien, soms even...
Tot eindelijk de dag gekomen is
dat wij thuis zijn,
en Hem zien van aangezicht tot aangezicht.
Eindelijk thuis bij Hem
van wie wij droomden
wiens aangezicht wij soms zagen oplichten,
die ons zo vaak verborgen bleef
dan zal zijn aanblik ons verzadigen.
God alles in allen.
Zalig die zuiver zijn van hart, zij zullen God zien.
AMEN
Afkortingen
van de Bijbelboeken > Register (kolom 1) adhv = aan de hand van Afb = Afbeelding aw = aangehaald werk BGT = Bijbel in Gewone Taal BHS = Biblia Hebraica Stuttgartensie (Hebr. OT) bv = bij voorbeeld CGK = Christelijk Gereformeerde Kerken cq = casu quo (dan wel) brood of anders ham) DL = Dordtse Leerregels dwz = dat wil zeggen eva = en vele anderen FB = FaceBook GNB - Groot Nieuws Bijbel GNT = Griekse Nieuwe Testament (Nestle-Aland) Gr = Grieks HCat = Heidelbergse Catechismus Hebr = Hebreeuws HKB = Historich Kritische Benadering (of Bijbelonderzoek) HSV = Herziene Staten Vertaling HTB = Het Boek ID = Intelligent Design itt = in tegenstelling tot Lat = Latijn LuV = Lutherse Vertaling LV14 = Leidse Vertaling 1914 LXX = Septuaginta (Grieks OT; 250 - 50 vC) M = Meditatie (bv Mc 1:1M = Meditatie over Mc 1: 1) NA = Nestle-Aland, 27-ste druk (Grieks NT) NB = Naardense Bijbel (P. Oussoren, 2004) NBG = Nederlands Bijbel Genootschap NBG51 = Bijbelvertaling van het NBG (1951) NBV21 = Nieuwe Bijbel Vertaling van het NBG (2021) nC = na Christus NGB = Nederlandse GeloofsBelijdenis NT = Nieuwe of tweede Testament ntisch = nieuw testamentisch(e) OT = Oude of eerste Testament otisch = oud testamentisch(e) P = Paulus of zijn brieven P in bv Ps 84P = Preek over Psalm 84 p = pagina of pagina's PKN = Protestantse Kerk Nederland PM = Post Modernisme Q = Quelle, bron van uitspraken van Jezus resp = respectievelijk RKK = Rooms Katholieke Kerk SV = Staten Vertaling SQE = Synopsis Quator Evangeliorum SVBS = Synopsis Vlaamse Bijbelstichting TeNaCh = Torah+Nebiïm+Chetoebim v = volgende vers (bv Ps 1: 1v = Ps 1: 1 - 2) vC = voor Christus vd = van de vv = volgende verzen (bv Ps 1: 1vv = Ps 1: 1 - 3) WV = Willibrord Vertaling tekens: > = zie (bv > 2 betekent zie bij punt 2) // = synoniem parallellisme <> = tegenstelling, ook: antithetisch parallellisme X = Chiasme (kruisstelling) |