Bijbelse Verhalen en Thema's

Jullie zijn het zout van de aarde. Maar als het zout zijn smaak verliest, hoe kan het dan weer zout worden gemaakt? Het dient nergens meer voor, het wordt weggegooid en vertrapt.
Jullie zijn het licht voor de wereld. Een stad die op een berg ligt, kan niet verborgen blijven. ₁₅Je steekt ook geen lamp aan om hem vervolgens onder een korenmaat weg te zetten, nee, je zet hem op een standaard, zodat hij licht geeft voor ieder die in huis is.
Zo moet jullie licht schijnen voor de mensen, zodat zij jullie goede daden kunnen zien en eer bewijzen aan jullie Vader in de hemel.  (NBV21)

A    Bij ons thuis op de overloop ging de lamp stuk.
Elke keer als je het licht aan wilde zetten
flikkerde de lamp even en dan hield hij op.
In het donker de trap omhoog: niet erg prettig.

Dat ging al een paar dagen zo
en toen ging ik de lamp vervangen.
Ik legde een nieuwe lamp klaar
klom op het krukje
om de oude eruit te draaien
en weg te gooien.
Maar warempel: toen ik hem aanraakte
ging hij branden.
Hij maakte zeker niet goed contact met de stroom.
Voorzichtig draaide ik hem een stukje verder de fitting in
En zo bleef hij branden.
En hij doet het nog.
Je kunt je vergissen.

De kerk heeft wel iets van die lamp
die het doet en dan weer niet doet.
Soms zeg je: dit is de kerk op zijn mooist, op zijn best
een mooie kerstnachtviering
een heel succesvolle actie voor Moldavië
mensen die hartelijk meeleven met elkaar.  Prachtig.

Een andere keer zeg je: 
wat gaat het moeilijk om nieuwe vrijwilligers te vinden
wat loopt de belangstelling voor de kerkdienst terug
En zo is er meer.

Wat zou er aan de hand zijn?
Heeft de kerk zijn tijd gehad.
Is zij op en versleten
Wordt het tijd voor een nieuwe lamp
Kan de oude als zouteloos zout weggedaan worden?

Of moet zij als de lamp
wat beter aangedraaid worden
Gaat het mis omdat we niet goed op God zijn aangesloten?
Ontbreekt het ons aan voeding, aan spanning?

Ik hoop het laatste…
dat we niet stuk zijn...maar dat we opnieuw
weer onder de indruk moeten komen
van God en van Jezus
van de verhalen in de bijbel
dat die ons weer in vuur en vlam zetten.




B Jullie zijn het licht der wereld, zegt Jezus
hetzelfde woord: licht
Tegen wie zegt hij dat? Wie zijn daar bij hem?
Dat zijn in de eerste plaats hele gewone mensen.
Boeren, vissers, een timmerman, een handvol knechten
en vrouwen vast ook en kinderen
vast ook mensen met een gebrek: blind of doof
Rijk waren ze geen van allen.
En lezen en schrijven: dat had bijna niemand geleerd

Volk dat de wet niet kent -  Volk van het land 
zo werden ze minachtend genoemd door de trotse Farizeeërs
Die keken op neer op die ploeterende mensen
slecht gekleed, geen manieren 
en in de synagoge op de sabbat 
kunnen ze van vermoeidheid hun ogen niet open houden.

Plattelandsvolk - Jullie zijn het licht der wereld, zegt Jezus.
Jullie en niet Farizeeërs 
die voor rechtvaardig doorgaan maar ondertussen de kantjes ervan af lopen
Zij verduisteren het licht
Nee, jullie zijn het licht der wereld

Waarom? omdat ze arm zijn? omdat ze niets geleerd hebben?
Nee: omdat ze naar Jezus zijn gekomen.
Omdat ze door hem geboeid zijn
zijn stem: de gelijkenissen….
zijn handen: de wonderen…
Het is of in hem een bron van liefde is
zo groot, dat hij daarvan overloopt
en hen bereikt en verwarmt en geneest en vergeeft.
Zij vinden in Jezus God zelf
Jezus sluit hen weer aan op de God 
God van wie zij dachten dat Hij niets om hen gaf.
van wie zij niets meer verwachtten
van wie zij vervreemd waren geraakt
Hun leven komt weer onder spanning te staan.
Daarom noemt Jezus hen licht der wereld…zout voor de aarde

En als wij vanmorgen zo hier zijn gekomen: om van Jezus te horen…
om de liefde van God te ontvangen
dan noemt hij ons eeuwen later ook: 
licht voor de wereld, zout voor de aarde.
Want dan komen wij opnieuw onder spanning te staan.
Onder elke preek probeert de heilige Geest
de lampjes die wij zijn
wat vaster in de fitting te draaien
wat dichter bij God te brengen
Om ons blij te maken met God…
om warm te worden in zijn liefde
zo warm dat wij licht en warmte uitstralen naar de mensen om ons heen.




C Dat maakt christenen dus een beetje anders.
Deze blijdschap doortrekt ons leven
Als het goed is merkt je omgeving dat.
Daarom noemt Jezus ons zout voor de aarde / licht voor de wereld.

Dat betekent: de mensen om ons heen mogen het best merken
dat Jezus ons heeft aangesproken
en dat we hem willen volgen op zijn weg 
naar God en naar de ander.

Ik weet wel, dat wij dat grote woorden vinden. Heel pretentieus
En we willen liever niet als heilige boontjes overkomen.
Maar je kunt ook te bescheiden zijn.
Dat aan niets valt te merken dat je bij Christus hoort.
Dan zijn we net zo aards, net zo werelds als de mensen om ons heen
Dat is niet de bedoeling.
Jezus heeft ons niet aarde, maar zout voor de aarde genoemd
Hij heeft ons niet wereld, maar licht voor de wereld genoemd….
Verschil moet er zijn.

Zout en licht, dat is niet toevallig zo.
Het is met opzet dat Jezus aan zout en licht denkt:

Zout maakt het eten lekker pittig
En vroeger, toen er nog geen diepvriezers waren,
werd zout gebruikt om voedsel in te bewaren.
Vis in een tonnetje…en flink zout erover…dan bleef die langer goed
Onmisbaar, dat zout.

En licht al net zo onmisbaar:
als de lamp op de overloop het niet doet, 
en je je weg in het donker moet zien te vinden:
dat loop je overal tegen aan.

Onmisbaar…dat is de kerk…dat is de gemeente:
als zout weert ze het bederf van de boze
als een licht wijst ze de weg naar de goede God

Daarom  zegt Jezus niet:
jullie zijn de bonbons van de wereld
of : jullie zijn het parfum voor de aarde
Want dat is allemaal luxe / dat kun je wel missen
En godsdienst en kerk die er alleen maar zijn
om het leven wat op te leuken
met rituelen en symbolen, met dromen en idealen
omdat het anders zo plat aandoet
dan kunnen die gemist worden.
Jullie zijn niet de slagroom voor de mensheid
jullie zijn het licht voor de wereld. 
jullie zijn het zout voor de aarde. Onmisbaar.




D De mensen toen zullen wel gedacht hebben:
wij, arm en eenvoudig, zijn wij het licht der wereld
En wij vandaag kijken er ook van op:
wij, zo gewoon als we zijn, zout der aarde?

Maar Jezus zegt het.
Hij zegt niet: je zou het kunnen worden
Hij zegt niet: Je moet het proberen te zijn
Nee je bent zout en licht voor de aarde.

Om in het beeld van de lampjes te blijven:
je bent misschien maar een lampje van 10 Watt
of van 30 of van 50
dat hindert niets… groot of klein: je bent een lampje
Want met dat God in je leven komt
- God die je was kwijt geraakt
- God die ik je heb terug gebracht
mét dat je weer op God bent aangesloten
begint de verandering:
wordt vreugde geboren
en begint een nieuwe gezindheid: de gezindheid van Christus
Zijn Geest wekt vertrouwen waar angst was en zorg
wekt hoop waar wanhoop was
wekt liefde waar ikzucht de toon aangaf.
Diep van binnen worden wissels omgezet
En dat ga je merken in je doen en laten
dat werkt door in je spreken en zwijgen.
Je wordt er een ander mens van.

Daarom zegt Jezus niet:
jullie hebben het zout der aarde
jullie hebben het licht voor de wereld
alsof het geloof een boodschap is
die je kunt hebben
en die je aan anderen moet zien te verkopen.

Het geloof is niet 
een stel regels over God en zonde en vergeving
een stel gedragsregels over de kerk en zondag
Dat zal er allemaal bij horen
Maar als het erop aankomt zit geloof dieper
Dat is een zaak van je hart, van je geweten
of je in je wezen door God geraakt bent
“Of je een nieuwe schepping bent” noemt Paulus dat
Wedergeboren, van boven geboren, zegt Jezus tegen Nicodemus
Veranderd : Niet langer een lampje dat los zit
en af en toe licht geeft, meer geluk dan wijsheid
Maar een lampje dat weer vast in de fitting zit
en voorzichtig begint te stralen : 30, 60 100 watt.




E      Jullie zijn het licht der wereld, zegt Jezus tegen ons.
Als het goed is
dan komt dat in ons persoonlijke leven
ook een beetje naar buiten:
Misschien zelfs gaat het in de loop van de jaren
wel een beetje beter
om te vergeven, te dienen, te delen.
Want gaandeweg en met vallen en opstaan 
leer ik van mijzelf het egocentrische doorzien
het ongeduldig, de afgunst, de losbandigheid
al die vormen van liefdeloosheid en zelfzucht.
En met Gods hulp zal ik het misschien
op een dag te boven groeien
om me meer door Jezus en zijn Geest te laten leiden.

Dat is ieders eigen weg: 
om meer op Jezus te gaan lijken
en toe te groeien naar het beeld van Christus
die de ware mens is.
Maar het gaat om meer:
jullie zijn het zout der aarde…dat is in het meervoud:
dat is u en jij en ik, wij samen, wij met elkaar
de gemeente die we als gelovigen met elkaar vormen.
Niet ik in mijn eentje…maar wij samen: licht der wereld.

Want we hebben elkaar nodig
Wie kan in zijn eentje de zieken bezoeken?
Wie kan in zijn eentje de kerstpakketten klaarmaken?
Wie kan in zijn eentje de mensen in Moldavië helpen
Maar samen kan het wel.
U en ik, de wijkteams, de kerkburen, de geloofsvrienden
als we met elkaar meeleven
dan wordt er in de wereld iets moois zichtbaar:
eenzaamheid gedeeld / verdriet getroost /  honger gestild  / wonden verzorgd
Dan komt naar buiten wat God in ons heeft losgemaakt
liefde onbaatzuchtig…liefde voor ieder mens

Of het genoeg is? 
Ach een klein lampje verlicht een grote ruimte
En een klein beetje zout maakt het eten smakelijk
En een kleine daad van barmhartigheid
houdt de hoop levend…
laat zien dat het ook nog heel anders kan
als mensen hun hart laten spreken
Dan wordt zichtbaar dat deze wereld niet van God vergeten is.
En hoopvol zien we uit naar de dag
dat Gods liefde volop aan het licht komt
en ieder mens door hem ontdooid is
en in liefde leeft met zijn naaste.




F Jullie zijn het zout der aarde, het licht der wereld
We mogen best een beetje meer opvallen.
Niet “van kijk mij eens een goed mens zijn”
Dat is nu juist wat Jezus schijnheiligheid noemt.
Maar wel opvallen met onze goede werken:
met de kaartjes naar de zieken
met de bezoekjes aan wie eenzaam zijn
met spullen voor de voedselbank
met geld voor mensen in nood

Zo opvallen
dat de mensen voor wie het allemaal is
zich de koning te rijk voelen
en blij verrast tegen de pet tikken
en bij zichzelf zeggen: dank U wel, Heer
of bidden:
God, U heeft naar mij omgezien.
Daar dank ik U voor
en ik prijs uw Naam

In de woorden van een psalm:
Halleluja, loof de Here mijn ziel
die de verdrukten recht verschaft
die de hongerigen brood geeft
die wees en weduwe staande houdt
die de vreemdeling behoedt
Halleluja. (Ps 146)

Kunnen we dat, zo helpen?
Zo, dat het niet om mijn ik gaat
maar om mijn God
mijn motivatie
mijn drijfveer
die het beste in mij losmaakte?
Jezus zegt van wel !

Geprezen zij Christus, die het licht der wereld is
Zalig in wie hij het licht ontstoken heeft
Zalig de barmhartigen
Zalige de vredestichters
Zalig de zachtmoedigen    AMEN