Mat 2: 13 - 18 (P)
Twee keer haalt Mattheüs een tekst uit het Oude Testament aan.
De ene keer zegt hij erbij Zo moest in vervulling gaan
Zo moest in vervulling gaan wat bij monde van de profeet door de Heer is gezegd: ‘Uit Egypte heb Ik mijn Zoon geroepen.’ (Mat 2: 15 NBV21)
De andere keer zegt hij erbij
Hoort u het verschil?
A Wat een naar verhaal
Moet dan nu zo kort na Kerst?
We hadden het zo fijn:
Kerstboom en kaarsen: gezellig, lekker eten,
mooie kerkdiensten en uitbundig gezongen
we voelden ons dichtbij God en gelukkig
Iets van vrede daalde op ons neer.
En nu dit: moord op de kleine kindertjes
Weg: geluk en vrede: onze droom wreed verstoord
Vandaag valt het licht minder op Jezus
Vandaag valt het licht vooral op de wereld waar Jezus in terecht komt
Onze wereld,
Daar gebeuren verschrikkelijke dingen
Toen al
En het gaat maar door
In Nigeria kinderen van school ontvoerd,
gegijzeld voor losgeld
verkocht als slaven
In de krant berichten van kindermisbruik
kinderprostitutie
kinderarbeid
kindsoldaten
In deze wereld waar kinderen niet veilig zijn
voor de Herodessen en ontvoerders en misbruikers,
in wo'n wereld liet God zich geboren worden.
Niet naar een warme, gezellige, probleemloze wereld,
maar naar de echte wereld
van de zorgen, de problemen, de spanningen en het bloedvergieten
naar onze wereld heeft God omgezien.
Kerst is als feest pas geslaagd
als we zien hoe God ons helpt met deze, onze echte wereld
Als we dat niet zien
is Kerst geen feest, maar een vlucht, een droom
dan komt onherroepelijk de kater.
B God helpt ons met de echte wereld.
Hoe dan?
Op het eerste gezicht lijkt het of God direct al op verlies staat
Herodes haalt verschrikkelijk wreed uit.
Toch: dat is niet wat Mattheus vert ellen wil.
Als hij aan Jezus denkt, deMessias, de verlosser
dan valt hem op hoe er overeenkomsten zijn
met die andere Redder: Mozes, die het volk uit Egypte bevrijdde
Toen was daar de Farao
die alle pasgeboren jongetjes aan de krokodillen liet voeren
door een toeval bleef Mozes leven
Nu is er een Herodes die alle kinderen laat doden
Mozes moest op een gegeven moment vluchten en zijn volk achterlaten
Jezus moet ook al vluchten en zijn volk achterlaten
Het begin van Jezus en het begin van Mozes
dat rijmt op elkaar!
Jezus lijkt wel een nieuwe Mozes. Dat belooft wat.
Mozes zou namens God tot de Farao zeggen:
Israel is mijn Zoon, laat mij Zoon gaan.
Straks zal Jezus uit Egypte terugkeren: als de ware Zoon van God.
Straks geeft Jezus de bergrede
zoals ooit Mozes op de berg Sinai de geboden gaf.
Straks zal Jezus duizenden volgelingen
voeden met 5 broden en 2 vissen
zoals er ooit in de woestijn het manna was.
Zal er straks misschien ook een exodus zijn
een uittocht, een bevrijding uit het slavenhuis?
Ja: dieper, grondiger nog: vergeving van zonden en opstanding uit de doden
Zal er straks misschien ook een intocht zijn?
Ja: mooier nog dan het beloofde land
Jezus brengt het koninkrijk der hemelen
C Wie de schriften kent en de overeenkomsten ziet
tussen Jezus en Mozes
leest het verhaal van de kindermoord
niet als een bericht in de krant alsof het over die dorpsschool in Nigeria ging
Wie van Mozes weet
ziet in Jezus een tweede Mozes:
en dat belooft wat: de helper, de beloofde bevrijder
Die eerste hoofdstukken zijn niet neutrale
zakelijke, correcte krantenberichtjes
Ze vormen de ouverture van het evangelie
ze wekken hoop en verwachting.
Dat moeten we goed vasthouden
Als we dat vergeten
en we gaan de bijbel lezen zoals we de krant lezen
komen er allemaal vragen op:
zoals
* waarom stuurt God alleen een engel naar Jozef
* waarom waarschuwt God niet alle andere ouders
* en hoe kan dit allemaal vervulling van profetie zijn. wil God dit dan?
Heel begrijpelijk, maar het zijn niet de vragen waar het Matheüs om gaat
Hij wil juist andere vragen bij ons oproepen:
zoals:
* Wie toch is deze Jezus?
Hij lijkt wel een tweede Mozes
* Zou hij de Messias zijn waar de profeten van spreken?
Die vragen wil Mattheüs bij ons wakker roepen
Met het oog daarop gebruikt hij allemaal voorvallen uit het leven van Jezus
en profetische teksten uit het OT
De mensen in zijn tijd hebben die overeenkomsten
tussen Mozes en Jezus direct gezien
omdat ze de bijbel zo goed kenden.
Wij kennen de bijbel minder goed
We lezen wel veel in de krant en we volgen het nieuws
we willen correct geinformeerd worden
Voor je het weet ga je met die invalshoek de bijbel lezen.
Dan wekt dit verhaal geen hoop en verwachting.
Dan groeit er alleen maar ergernis.
Met de verkeerde bril op gan je de verkeerde vragen stellen.
Vragen waar het evangelie niet op berekend is.
D Natuurlijk !! is het niet Gods wil
dat de kleine jongetjes op bevel van de Farao in de Nijl werden gegooid
Natuurlijk is het niet Gods bedoeling
dat de kleine kinderen op bevel van Herodes werden afgeslacht
Juist om daar een einde te maken
is Mozes gekomen
Juist om dat te stoppen is Jezus gekomen
En goddank ontsnapt Mozes aan de Farao
en ontsnapt Jezus aan Herodes
Wat de Farao deed en wat Herodes doet
en wat ontvoerders, terrorristen en pedofielen doen
dat is te erg, daar zijn geen woorden voor
Ooit, toen de Babyloniërs Israël onder de voet liepen
en de bevolking, jong en oud afvoerde als slaven.
zei een profeet:
Rachel, wenend om haar kinderen, zij weigert zich te laten troosten
Zeg me niet: God zorgt voor ze
Zeg me niet: God brengt ze terug
Zeg me niet: God zal er zijn bedoeling mee hebben
Een woord van de profeten aanhalen - Mattheüs doet dat vaker
Wel 12 keer
En alle keren staat er dan bij:
opdat vervuld zou worden…zo moest in vervulling gaan
Om aan te geven dat hier profetische beloften in vervulling gaan
Nu trekt God aan de touwtjes
Nu gaat zijn wil geschieden
telkens opdat vervuld zou worden,
Opdat vervuld zou worden behalve nu (en later nog een keer 27:9)
nu staat er: toen werd vervuld…zo ging in vervulling
Als een constatering. Met een heel spijtige ondertoon.
toen gebeurde het nog een keer,
na de Farao, na de Babyloniërs,
alsof het nog niet genoeg was, nu nog een keer:
Toen ging zo in vervulling. Niet: zo moest in vervulling gaan
om maar niet te suggereren dat God hier achter staat.
Zo zorgvuldig vertelt Mattheüs. zijn evangelie.
E Wat is er dan wel naar Gods wil en bedoeling
in deze geschiedenis?
Precies het omgekeerde!
opdat in vervulling zou gaan het woord van de profeet (van Hosea)
Uit Egypte heb ik mijn zoon geroepen.
Zo moest in vervulling gaan
Uit Egypte!
Uit het land van de Farao
Weg uit de macht van Herodes
Weg uit het bederf van terrorristen en pedofielen
Die kant moet het op.Dat is Gods bedoeling
Daar geschiedt zijn wil waar kinderen leven en veilig zijn
Daarom is er een Mozes opgestaan.
Om in de Exodus voorop te gaan.
Daarom is tenslotte Jezus gekomen:
die de mensen met de liefde van God weet te bereiken
die weer leert waar het op aankomt in het leven:
niet leven ten koste van elkaar,
zoals de Farao's
de Herodessen
de ontvoerders en pedofielen doen
en wij op onze slechtste momenten
Maar leven voor elkaar.
Juist deze Kerstdagen mochten we merken
hoe fijn, hoe mooi, hoe feestelijk het leven kan zijn
als je er bent voor elkaar.
Dan is het net of God in je midden is
Daartoe is Israël geroepen: om dit voor te leven aan de volken
Om het beloofde land te maken tot een land waar het goed toeven is
Waar uitgerekend de zwaksten: kinderen, wees en weduwe veilig zijn.
Een land waar vrede en gerechtigheid elkaar kussen.
Daartoe is Jezus gezonden: om er helemaal te zijn voor de ander
Hij maakt het helemaal waar.
Hij weerspiegelt God.
In Hem komt God tot uitdrukking
Daarom heet hij: Gods Zoon…zijn geliefde…zijn enige
F Een grote bedreiging is hij voor Herodes.
Als de mensen Jezus horen
en weer blij worden met God
en het beste in hen boven komt
de wil om er te zijn voor elkaar…
Dan kan Herodes ze niet meer zoet houden met brood en spelen
Dat is maar surrogaat vergeleken bij wat Jezus te bieden heeft.
Dan kan hij ze niet meer onder de duim houden met de dreiging van wapens en geweld
Dan zijn ze nergens meer bang voor
Dan heeft hij niets meer te vertellen.
Een grote bedreiging voor de Farao’s en Herodessen
is deze Jezus
en zijn allen hem volgen
zijn allen die niet meer leven willen
ten koste van de ander, enkel nog voor elkaar.
Wij zijn geroepen
de allerzwaksten een veilige omgeving te bieden
thuis / op school / in het verkeer
Wij zijn geroepen om te weren kinderporno
om mee alle medewerking te verlenen bij de bestrijding van
kindermisbruik en incest.
Wij zijn geroepen om kinderarbeid tegen te gaan.
Vraag maar na waar dat goedkope speelgoed vandaan komt
wie die voordelige kleding in elkaar heeft gezet
We willen er niet aan wennen
aan alle misstanden in de wereld.
Als Rachel weigeren we ons te laten troosten
We gaan er tegen in.
AMEN
Afkortingen
van de Bijbelboeken > Register (kolom 1) adhv = aan de hand van Afb = Afbeelding aw = aangehaald werk BGT = Bijbel in Gewone Taal BHS = Biblia Hebraica Stuttgartensie (Hebr. OT) bv = bij voorbeeld CGK = Christelijk Gereformeerde Kerk cq = casu quo (bv ik doe kaas cq ham op mijn brood = ik doe kaas op mijn brood of anders ham) DL = Dordtse Leerregels dwz = dat wil zeggen eva = en vele anderen FB = FaceBook GNB - Groot Nieuws Bijbel GNT = Griekse Nieuwe Testament (Nestle-Aland) Gr = Grieks HCat = Heidelbergse Catechismus Hebr = Hebreeuws HKB = Historich Kritische Benadering (of Bijbelonderzoek) HSV = Herziene Staten Vertaling HTB = Het Boek ID = Intelligent Design itt = in tegenstelling tot Lat = Latijn LuV = Lutherse Vertaling LV14 = Leidse Vertaling 1914 LXX = Septuaginta (Grieks OT; 250 - 50 vC) M = Meditatie (bv Mc 1:1M = Meditatie over Mc 1: 1) NA = Nestle-Aland, 27-ste druk (Grieks NT) NB = Naardense Bijbel (P. Oussoren, 2004) NBG = Nederlands Bijbel Genootschap NBG51 = Bijbelvertaling van het NBG (1951) NBV = Nieuwe Bijbel Vertaling (2004) NBV21 = Nieuwe Bijbel Vertaling van het NBG (2021) nC = na Christus NGB = Nederlandse GeloofsBelijdenis NT = Nieuwe of tweede Testament OT = Oude of eerste Testament P = Paulus of de brieven van Paulus p = pagina of pagina's PKN = Protestantse Kerk Nederland PM = Post Modernisme P = Preek (bv Ps 84P = Preek over Psalm 84) Q = Quelle, bron van uitspraken van Jezus resp = respectievelijk (bv A en B reden in resp een Golf en een Astra = A reed in een Golf, B in een Astra) RKK = Rooms Katholieke Kerk SV = Staten Vertaling SQE = Synopsis Quator Evangeliorum (bv SQE 37 = parallelle passages Mat 8: 14v // Mc 1: 29vv // Luc 4: 38v) TeNaCh = Torah+Nebiïm+Chetoebim v = volgende vers (bv Ps 1: 1v = Ps 1: 1 - 2) SVBS = Synopsis Vlaamse Bijbelstichting (bv SVBS 57 = parallelle passages Mat 8: 14v // Mc 1: 29vv // Luc 4: 38v) vC = voor Christus vd = van de vv = volgende verzen (bv Ps 1: 1vv = Ps 1: 1 - 3) WV = Willibrord Vertaling X = Chiasme (kruisstelling) > = zie (bv > 2 betekent zie bij punt 2) // = synoniem parallellisme <> = tegenstelling, ook: antithetisch parallellisme |