Bijbelse Verhalen en Thema's

Lees: Luc 15: 1 - 10

A Henk is met een legpuzzel bezig.

10.000 kleine stukjes.

Samen vormen ze een mooie foto:

Een meertje met op de achtergrond bomen in herfstkleuren.

Maar zover is het nog niet.

De stukjes moeten eerst op de goede plek gelegd.

Met de randen is hij al klaar.

Maar nu de rest.

Elke dag is hij een uurtje bezig.

Soms komt hij maar 2 of 3 stukjes verder.

Geleidelijk aan vordert het werk.

Een half jaar later is hij bijna klaar.

Nog een handvol stukjes te gaan

Nog 10, nog 2…en dan de schrik:

Er mist een stukje…

Hoe kan dat nou…hij was toch zo secuur geweest.

Waar zou het gebleven zijn:

Tussen de kranten op tafel? Op de vloer?

Nergens te vinden.

 

Juist op dat moment belt de buurman aan

Ach, zegt hij, wat maakt het uit, dat ene stukje

Je hebt er altijd nog 9.999…

 

Help me liever zoeken, zegt Henk

Ik kan die puzzel toch niet opplakken

en aan de muur hangen als er een stukje mist?

Het eerste wat opvalt is die witte plek

Het ging me om het geheel:

het meertje, de bomen, de herfstkleuren.

Hier, kijk dan zelf…dat is toch geen gezicht?

 

Maar dat stukje kan wel overal liggen.

Misschien is het wel aan je trui blijven hangen

En onderweg ergens er afgevallen.

Ik zou me er maar niet zo druk om maken.

T is maar een puzzel…

 

Maar Henk gaat door met zoeken

De hele avond en nacht…tot hij het vindt:

In de doos met oude kranten.

Wat een geluk! Toch nog compleet!

 

De buren en vrienden moeten komen

om een glaasje te drinken op de goede afloop

en het resultaat te bewonderen.

 

 

 

B Zo is er vreugde in de hemel, zegt Jezus

En vreugde bij de engelen

Dat is eigenlijk: vreugde bij God zelf…

Uit eerbied voor God spreekt het Joodse volk

wel vaker van hemel en van engelen

maar dan is bedoeld: de Eeuwige

die al wat is laat bestaan: Schepper van hemel en aarde

En deze Schepper is niet een vage God, ver weg

die onbewogen blijft om wat er met mensen gebeurt.

De Bijbel, Israel, Jezus leren een bewogen God.

Een God met een hart, een gevoelig hart:

Het doet hem zeer als een mens verloren dreigt te gaan.

Het vervult hem met vreugde als een mens terecht komt.

 

En Jezus, en de bijbel zijn er duidelijk in

Dat dit het liefste is wat God wil:

Dat een mens terecht komt,

en leeft met God en met de mensen om hem heen.

Daarom was er een Mozes

Daarom waren er de profeten

Daarom werd Jezus gezonden

Om de mensen de weg te wijzen…het leven te leren…

het echte leven, dat in de dood niet vastloopt: het eeuwige leven.

 

En wat bijzonder dat Jezus dat niet alleen uitlegt

aan de hand van een man, een herder die een schaapje mist

Maar ook met het beeld van een vrouw die een dubbeltje kwijt is

en daar bezorgd over inzit

en het hele huis nauwkeurig voor afzoekt.

En blij en opgelucht is als ze het gevonden heeft.

 

Dat missen, dat zoeken, dat niet kunnen rusten, dat moeten vinden

zoals dat in ons leeft…dat leeft ook in God

Nog veel bezorgder om zijn gemis,

nog veel volhardender zijn zoeken.

nog veel groter zijn vreugde als Hij vindt.

 

Waarom?

Ach: de puzzel is niet compleet als er 1 stukje mist

En welke herder gaat rustig slapen

als hij 99 schapen veilig in de kooi heeft

en weet dat er nog eentje ergens in het veld ligt te blaten?

En welke vrouw zet niet het huis op de kop

als ze 1 van de 10 muntjes van haar bruidsschat mist?

Zo is het ook met God.

In zijn ogen zijn wij we nog lang niet compleet.

Niet als kerk, niet als land, niet als mensheid.

Zoveel mensen komen te kort naar lichaam en ziel.
Nemen we daar genoegen mee
Of zullen we bijdragen aan de vreugde van God?

 

 

 

C Jezus in elk geval neemt er geen genoegen mee

Hij is gekomen om het verlorene te zoeken te redden.

Om zondaars tot bekering te brengen

 

Ik vind heel mooi dat hij dan niet alleen vertelt

van de verloren zoon

die welbewust zijn vader verlaat

en alles doet wat God verboden heeft.

Alsof verloren gaan alleen te maken heeft

met verkeerde keuzes en met verkeerd gedrag.

Alsof gered worden alleen is:

je bekeren en naar de vader, naar God gaan.

Dat is het ook, maar het is meer, het is breder.

 

Dat laat Jezus merken als hij vertelt van dat ene schaap

Om wat voor reden is het achterop geraakt?

Was het kreupel? Ging de kudde te snel?

 

Hoe dan ook: soms gaat het met mensen als met dat ene schaap:

Je kon het tempo in de fabriek niet bijhouden

Ontslagen…zorgen…irritaties

Nu zie je ze steeds minder: je collega’s van het werk

Je vrienden van vroeger

Verloren raken is ook: teleurstelling, verdriet, mislukken

En gered worden is dan ook:

Er weer bij gaan horen…je verlies kunnen nemen

En hoe zal dat gaan als niet iemand voor jou een goede herder is

en je bij zijn hobbie, zijn sport, zijn vrienden betrekt?

 

En waarom is dat muntje zoek geraakt?

Is het van tafel gerold?

Een gat in de portemonnee?

 

Hoe dan ook: het kan er zelf niets aan doen.

Soms gaat het met mensen als met dat muntje:

Geboren in een gebroken gezin

School niet afgemaakt.

Na een ongeluk gehandicapt.

En nu bezuinigen ze rolstoel-vervoer en passend werk weg.

Tegenslag op tegenslag:

Verloren gaan is ook: pech hebben, je waardeloos voelen, eenzaam zijn.

En gered worden is ook: je weer gezien, gewaardeerdeerd weten.

 

Hoe zal dat gaan als niet iemand voor jou

is als die vrouw die alles op alles zet

om haar muntje terug te vinden

Die de weg weet in alle voorzieningen

en die het uiterste er voor je uitsleept?

 

Dat zijn de dingen die God graag ziet

Waar hij vreugde aan beleeft, zegt Jezus.

 

 

 

 

D Een mens kan op allerlei manieren verloren gaan:

niet alleen als de verloren zoon : door verkeerd gedrag

ook als het schaap dat achterop raakte: het tempo ligt te hoog

of als het verloren muntje : door pech en tegenslag.

 

In de praktijk hebben we van alle drie wel wat:

van de verloren zoon als we ons niet storen aan God en zijn gebod

en van het schaap dat achterop raakt

omdat we niet mee kunnen komen in de prestatie-maatschappij

en van het verloren muntje

omdat we ook allemaal wel het noodlot van ongeluk en ziekte krijgen te maken.

 

Wie zou die die ingewikkelde kluwen van vrije keus en verantwoordelijkheid,

van maatschappelijke dwang

en van noodlottigheden bij zichzelf kunnen ontwarren, en bij anderen?

Niemand toch?

 

Maar: De Farizeeën hebben daar geen moeite mee.

Zij zeggen: je bent als mens verantwoordelijk voor wat je van je leven maakt.

Je moet God en zijn gebod gehoorzamen.

Doe je dat niet…dan ben je een zondaar…eigen schuld.

Zij denken alleen aan de verloren zoon die er een potje van maakte.

Ze houden er geen rekening mee

dat iemand ook wel eens als een schaap achterop kan raken

of als een muntje dat van tafel rolt pech kan hebben.

 

Het is een neiging die we allemaal hebben: elkaar beoordelen:

kerkelijk en onkerkelijk; succesvol en mislukt;

met een strafblad en zonder; christen en moslim…

En zelf staan we natuurlijk in het goede rijtje

En de ander in het verkeerde…

Zo raken mensen buiten gesloten…verbrokkelt het geheel…

ipv compleet te zijn krijgen we een tweedeling

 

En hoe los je dat dan weer op?

Volgens de Farizeeën is ook dat eenvoudig:

Ze keken neer op de hoeren, tollenaars, echtbrekers en heidenen.

Eerst moesten ze zich bekeren, dan zouden ze er wel bij mogen horen

en mee mogen doen in de synagoge, in de tempel.

 

Maar bekeert een mens zich als je hem de wet leest

als je hem voor zondaar uitmaakt

als je hem dreigt met hel en verderf?

als je hem met de nek aankijkt?

Of druk je hem nog verder in zijn isolement

Blaas je misschien het kleine beetje hoop op verandering helemaal uit

Werk je verharding en onverschilligheid in de hand?

 

En wat denkt U zal het effect zijn van het gescheld van Geert Wilders?

Kan het wat anders opleveren dan een toenemende spanningen

een tweedeling in het land?

 

 

 

E Heel anders doet Jezus.

Tot ontzetting van de Farizeeën ontvangt hij zondaars.

Blijkbaar komen ze naar hem toe:

de mensen van het verkeerde gedrag

de mensen met verachtelijke beroepen

Waarom zouden ze dat doen?

Wat trekt hen aan dat ze naar Jezus komen?

 

Zou het zijn omdat ze diep van binnen

zelf ongelukkig zijn met hun leven

hun werk, het bedrog, het buiten-gesloten zijn?

Zou het zijn omdat ze ergens nog de hoop hebben

dat het anders kan met hun leven?

Zou het zijn omdat het gerucht over Jezus het had bereikt

en hoop had gewekt?

 

Een mens kan wel eens heel hard

en onverschillig en afgestompt lijken

Maar op de bodem van zijn ziel

leeft altijd nog het gevoel

dat het zo niet hoort, zo niet hoeft.

De Farizeeën walsen daar over heen.

Maar Jezus weet dat aan te spreken

Een sprankje hoop weet hij te wekken.

 

Hij ontvangt en eet met hen…

Dat is nog wat anders dan bij een dokter op het spreekuur komen:

Met iemand eten is intiemer, persoonlijker,

Het is onder vier ogen,

van hart tot hart spreken over je leven

de buitenkant: hoe het gelopen is

en de binnenkant: wat je eigenlijk zou willen

Jezus stelt daar belang in

En de mensen voelen dat het oprecht is.

Jezus weet hen te bereiken met de liefde van God.

 

Het is deze liefde

die de verloren zoon doet terug keren naar huis

Het is deze liefde

waar een mens, vermoeid achterop geraakt als het verloren schaap, op wacht.

Het is deze liefde

waar een mens, door pech zoek geraakt als het muntje dat van tafel rolde

zich in wil laten vinden.

 

Het is deze liefde die ons doet beseffen

dat het ondanks alles goed is er te zijn en te leven:

in het verborgene klopt een hart voor ons

In deze liefde mogen wij leven en verdwalen en omkeren.

In deze liefde kunnen wij ziekte en tegenslag verdragen

Deze liefde zal ons bergen als wij aan het eind zijn.

 

 

 

F Jezus was vol van deze liefde.

En hij wist: dit is voor iedereen.

In ieder mens wil deze liefde aankomen

en vreugde wekken en vertrouwen en vrede

Want God is de maker en eigenaar

van die wonderlijke puzzel die de mensheid is.

En die is niet af als er stukjes zoek raken

als mensen verloren gaan naar lichaam en ziel.

Daarom heeft hij ze gezocht met de inzet van zijn leven.

 

Wij heten kerk…volgelingen van de Heer.

Wij doen die naam geen eer aan

als we elkaar bekijken en beoordelen

Dan zijn we moderne Farizeeën.

Dan brengen we niet de liefde van God over.

Alleen maar eigen trots…en veroordeling van de ander

Dan moet je niet gek op kijken

als er niet 1 schaapje bij de kerk weg loopt

maar 99....totdat je met jezelf over blijft.

 

Wij heten terecht kerk…

als we met de liefde van God omzien naar elkaar

naar de mensen in je straat

naar de collega’s op je werk.

Omzien naar elkaar:

Om te vergeven als het om een verloren zoon gaat

Om te bezoeken als het om een gewond schaap gaat

Om te helpen als het om een gevallen muntje gaat.

 

Want die zoon, dat schaap, dat muntje

vroeg of laat zijn we dat zelf ook

komen we er uit te liggen door fouten,

door ziekte,

door pure pech?

En we weten toch hoe goed het je doet

als iemand jou ziet en naar je vraagt?

Daar kom je als mens van terecht.

Dat zijn de dingen waar de hemel blij om is

en de engelen om juichen.

 

Hoe vaak zal de hemel nog huilen

om een mens die verloren gaat?

Hoe vaak zullen de engelen nog juichen

om een mens die terecht komt?

 

En zal de puzzel ooit af komen?

Dat zal wel zijn als God ons bijeenraapt uit leven en dood vandaan

en verzamelt in zijn rijk. AMEN