Joh 5: 1 - 13(Pr)
Jezus in Bethesda
A Bethesda, zo heet die plek
waar zieke, blinde, kreupele en misvormde mensen
bij elkaar zijn.
Bethesda - huis van barmhartigheid betekent dat.
Dat zal wel zijn
omdat je er beter kunt worden:
herstellen van je ziekte of gebrek.
Want als het water in de vijver begon te borrelen
en je ging er in
dan was je ziekte, je handicap zomaar voorbij.
Tenminste: als je de eerste bent.
Wie als tweede of derde het water in gaat
heeft er geen baat bij.
Dan moet je wachten tot de volgende keer
En zorgen dat je dan wel de vlugste bent...
B Toch niet zo barmhartig, dat huis van barmhartigheid.
Zelfs hier geldt de wet van de jungle:
het recht van de sterkste: de vlugste profiteert.
Ze hadden natuurlijk kunnen afspreken
dat je allemaal op je beurt moet wachten.
Wie er het langste is, mag het eerste het water in.
Maar ziekte werpt je op jezelf terug.
En maakt je ongeduldig.
Ze zagen elkaar als concurrenten.
Ziekte maakt bepaald niet het beste in mensen los.
In de wachtkamer is het vaak stil.
Zijn we vooral met onszelf bezig
En als het spreekuur uitloopt
en iedereen eerder aan de beurt is
dan winden we ons op.
C En zo kan het gebeuren
dat daar een zieke man is
die daar al 38 jaar ligt.
Hoe vaak zal hij gezien hebben
dat het water ging borrelen?
Maar hij kwam altijd te laat.
Zo is het leven aan hem voorbij gegaan.
38 jaar...hij is nu met zijn 39-ste jaar bezig
Straks is hij er al 40 jaar...
Dat is een mensenleven lang.
Dan zal het wel altijd zo blijven.
Dan is er niets meer te hopen.
Of zal hij toch nog een keer geluk hebben?
Gezond worden, weer meedoen aan het leven?
D Deze dag komt Jezus daar.
Dat is bijzonder
Hij heeft daar geen zieke familie of vrienden.
Wie zou hij daar moeten bezoeken?
Maar hij weet van deze ene: die er al 38 jaar is.
De man die straks zegt: ik heb niemand
speciaal naar hem gaat Jezus toe.
De liefde van God drijft Hem keer op keer
naar mensen aan de rand
naar mensen in uitzichtloze situatie
naar mensen die niemand meer hebben
Die gaan hem aan het hart.
En dan kan het wel sabbat zijn,
en ook nog eens: Pasen - bevrijdingsfeest
Maar hoe zou Jezus deze feestdag kunnen vieren
als er vlakbij mensen zijn
die nergens aan mee kunnen doen?
Dat is iets waar Jezus maar niet aan wennen kan.
Bij hem geen eelt op de ziel.
Hij weet van deze man en zoekt hem op.
E Wilt u gezond worden?
Wat een vreemde vraag.
Niemand wil ziek zijn
Natuurlijk wil hij gezond worden!
Daarom is hij daar, in Bethesda!
Toch: goed om zo te vragen.
Denk niet dat je wel weet
wat een ander denkt of voelt of wil
Vul nooit de dingen voor een ander in.
Dat is zo uit de hoogte, zo vernederend
Alsof hij of zij geen wil meer heeft
niets meer in te brengen heeft.
Alsof hij een ding geworden is,
Iemand in een rolstoel moet je niet ongevraagd
zomaar ergens neer zetten.
Vraag liever: Zit u hier goed?
Wilt u wat drinken?
Zal ik u een jas brengen?
F Er is niemand om mij in het water te helpen
zegt de man.
Ik heb niemand
In de loop van 38 jaar is er geen familie meer
zijn z'n vrienden afgehaakt
zijn z'n kennissen hem vergeten.
Zo gaat dat. Wij kennen dat:
- toen ik ziek werd,
- toen ik m'n man of vrouw verloor,
- toen ik een gehandicapt raakte...
zoveel mensen vinden het moeilijk
om daarmee om te gaan.
Ze zien dat liever niet.
Ze worden liever niet herinnerd aan
het broze van het leven
aan het breekbare ook van hun eigen leven
Daar sluiten ze de ogen voor.
Zo laten ze je in de steek.
Op den duur allemaal.
G Ik heb niemand, zegt de zieke man.
Niemand die op bezoek komt om de lange dag te breken
Niemand die vertelt wat er zoal gebeurt in de stad
Niemand die naar mij vraagt.
Niemand voor wie ik nog belangrijk ben
Ik kan er net zo goed niet meer zijn.
Dat is zijn eenzaamheid.
Die eenzaamheid is nog erger dan zijn ziekte.
Je kunt veel ziekte en pijn verdragen
als er maar mensen zijn die naar je omzien.
Maar als er niemand is die jou bezoekt?
Niemand die naar je vraagt?
Waarom zou je het dan nog volhouden?
H En dan laat Jezus zijn hart spreken:
38 jaar...deze man moet geen dag langer wachten
Sta op, pak uw mat op en loop.
En meteen stond de man op:
Opnieuw een Pasen:
Bevrijding van ziekte en eenzaamheid
Bevrijd om weer deel te nemen aan het leven
Bevrijd om weer onder de mensen te zijn.
Bethesda, waar de wet van de jungle heerst
heet vandaag terecht: huis van barmhartigheid
Omdat Jezus daar komt.
I Dit is niet zomaar een wonder
maar een wonder met een betekenis: een teken
Het zegt iets over Jezus:
Hij moet wel vol van God zijn
vol van zijn scheppende macht:
anders kun je zoiets niet.
Het zegt ook iets over God:
Zo mooi! : dat Hij omziet naar die man
- door iedereen vergeten
- de man die er het langst van allemaal is: 38 jaar
- de man die bijna niet meer durft te hopen
dat het ooit nog anders zal worden.
Hoe uitzichtloos jouw situatie ook is,
voor God ben je de moeite waard.
Wij gaan hem altijd aan het hart.
Als je dat gelooft ben je toch zo alleen niet meer
Is God bij je
Is het ergste van je eenzaamheid eraf.
J Wij vragen misschien
Waarom die ene wel
en die andere zieke en blinde en kreupele mensen niet?
Wij willen weten
waarom kwam ik er niet boven op?
Dat is een goede vraag, en heel begrijpelijk:
we verlangen zo naar beterschap en herstel.
Het duurt al zo lang en het is zo zwaar.
Niemand weet waarom God deze lange weg
met de mensen, met de wereld gaat. Ik ook niet.
K Maar misschien helpt het als we zien
dat er nog meer gebeurde
dan enkel dat de zieke man weer beter werd:
Gods nieuwe wereld liet zich zien!
En telkens als wij in de Geest van Jezus handelen
breekt die weer door:
Voorbij is de wet van de jungle
niet langer geldt het recht van de sterkste en de vlugste.
Bij ons gaan de laatsten voorop.
Niet langer leven wij met eelt op de ziel
Vanaf nu laten we ons raken in ons hart.
Voorbij dat bevoogdende uit de hoogte
Voortaan vragen wij elkaar: wat wil je?
Niet langer doen we elkaar de eenzaamheid aan,
Vanaf nu zien we om naar elkaar.
En zeg nou niet dat dat niks is!
Of dat alleen beter worden telt.
L Zo is het Koninkrijk van God in ons midden:
door Jezus
en na hem door alle mensen
die het hart op de goede plek hebben
door alle mensen die in zijn Geest handelen
Zo zal het zijn tot deze oude wereld
voorgoed aan de kant gaat
en de nieuwe gekomen is
waar God zal zijn alles in allen.
Een huis van barmhartigheid voor iedereen. AMEN
Afkortingen
van de Bijbelboeken > Register (kolom 1) adhv = aan de hand van Afb = Afbeelding aw = aangehaald werk BGT = Bijbel in Gewone Taal BHS = Biblia Hebraica Stuttgartensie (Hebr. OT) bv = bij voorbeeld CGK = Christelijk Gereformeerde Kerk cq = casu quo (bv ik doe kaas cq ham op mijn brood = ik doe kaas op mijn brood of anders ham) DL = Dordtse Leerregels dwz = dat wil zeggen eva = en vele anderen FB = FaceBook GNB - Groot Nieuws Bijbel GNT = Griekse Nieuwe Testament (Nestle-Aland) Gr = Grieks HCat = Heidelbergse Catechismus Hebr = Hebreeuws HKB = Historich Kritische Benadering (of Bijbelonderzoek) HSV = Herziene Staten Vertaling HTB = Het Boek ID = Intelligent Design itt = in tegenstelling tot Lat = Latijn LuV = Lutherse Vertaling LV14 = Leidse Vertaling 1914 LXX = Septuaginta (Grieks OT; 250 - 50 vC) M = Meditatie (bv Mc 1:1M = Meditatie over Mc 1: 1) NA = Nestle-Aland, 27-ste druk (Grieks NT) NB = Naardense Bijbel (P. Oussoren, 2004) NBG = Nederlands Bijbel Genootschap NBG51 = Bijbelvertaling van het NBG (1951) NBV = Nieuwe Bijbel Vertaling (2004) NBV21 = Nieuwe Bijbel Vertaling van het NBG (2021) nC = na Christus NGB = Nederlandse GeloofsBelijdenis NT = Nieuwe of tweede Testament OT = Oude of eerste Testament p = pagina of pagina's PKN = Protestantse Kerk Nederland PM = Post Modernisme Pr = Preek (bv Ps 84Pr = Preek over Psalm 84) Q = Quelle, bron van uitspraken van Jezus resp = respectievelijk (bv A en B reden in resp een Golf en een Astra = A reed in een Golf, B in een Astra) RKK = Rooms Katholieke Kerk SV = Staten Vertaling TeNaCh = Torah+Nebiïm+Chetoebim v = volgende vers (bv Ps 1: 1v = Ps 1: 1 - 2) vC = voor Christus vd = van de vv = volgende verzen (bv Ps 1: 1vv = Ps 1: 1 - 3) WV = Willibrord Vertaling X = Chiasme (kruisstelling) > = zie (bv > 2 betekent zie bij punt 2) // = synoniem parallellisme <> = tegenstelling, ook: antithetisch parallellisme |