Bijbelse Verhalen en Thema's

Dan iets voor u die zegt: ‘Vandaag of morgen gaan wij naar die en die stad. Daar blijven we een jaar, we zullen er handeldrijven en geld verdienen.’ 14 U weet niet eens hoe uw leven er morgen uitziet. U bent immers maar damp, die heel even verschijnt en dan al verdwijnt. 15 U zou moeten zeggen: ‘Als de Heer het wil, zijn we dan in leven en zullen we dit of dat doen.(Jak 4: 13 - 15   NBV21) 

A      Vrienden van ons hadden trouwplannen.

Gemeentehuis, kerk, feestzaal alles hadden ze besproken

De kaarten werden verstuurd:

Dan en dan gaan we D.V. trouwen.

Deo Volente…als God het wil.

 

Maar de bruidegom breekt zijn been

en de trouwerij gaat niet door.

Dat is al erg genoeg.

Maar dat roept ook vragen op:

Ze hadden toch maar D.V. op dat kaartje staan.

Wilde God dan niet dat ze trouwden?

En waarom dan niet?

- Was God het met de datum niet eens?

waren ze er nog niet aan toe, moesten ze nog wachten?

- Of moesten ze sowieso niet trouwen: alleen blijven?

- Of vond God dat ze niet bij elkaar pasten,

moesten ze allebei een ander vinden?

 

Ze zijn een paar maanden later alsnog getrouwd

Nu ging het wel door. Gelukkig voor hen.

En ze hebben het goed samen.

Maar het voorval ben ik nooit vergeten.

En elke keer als ik DV op een kaart zie staan

denk ik daaraan terug.

 

Wat bedoelen we toch met Deo Volente?

Als onze plannen mislukken – wilde God dat dan?

en als onze plannen wel lukken – wilde God dat dan?

Of zit het niet zo logisch in elkaar?

 

 

B      Plannen maken doen we allemaal.

Wie een baan wil, is al jaren van te voren bezig

met school en stage.

Wie trouwen wil, plant een bruiloft

Wie een huis koopt, rekent met een hypotheek van 30 jaar

Dat is allemaal prima en normaal en goed.

Je moet als mens je verstand gebruiken

Je verantwoordelijkheid nemen.

En van de ene dag in de andere te leven

zonder na te denken, dat gaat gewoon niet.

 

Dat is in de bijbel al net zo.

Als Jozef niet grote voorraadschuren had laten bouwen

om het graan van 7 vette jaren in op te slaan

dan was de bevolking in Egypte verhongerd

in die 7 magere jaren die volgden.

Plannen maken hoort bij ons mensen.

God heeft ons verstand gegeven

Hij heeft ons als verantwoordelijke mensen op de wereld gezet.

 

Toch is Jezus kritisch over dat plannen maken van ons.

In die gelijkenis vertelt hij van een boer

die een buitengewoon goed jaar had.

En hij plant het bouwen van grote schuren…

en het genieten van zijn oude dag

En dat is goed…

waarom zou je blijven werken en meer willen hebben

als je al meer dan genoeg hebt!

Je mag ook op een dag een stapje terug doen

om te genieten

Zo maak je plek voor voor een ander

voor een volgende generatie.

Dat is zelfs heel wijs

De kritiek van Jezus gaat over de instelling, over de mentaliteit:

ik zal bouwen…ik zal oogsten en ik zal genieten.

Alsof je daar ook iets maar over te zeggen hebt.

Wie weet laat je gezondheid je in de steek

Of ben je soms baas over je eigen leven?

 

En de broer van Jezus, Jakobus, al net zo:

het is prima om te reizen, om zaken te doen, om winst te maken

maar zeg niet:

dit jaar zal ik dit…en dit jaar ga ik dat…

en wij zullen wel eens even.

Wat kan er niet gebeuren: morgen, overmorgen?

Wat blijft er van je plannen over

als je schip in zee vergaat?

Wat blijft er van je handel over

als er oorlog uitbreekt…of een crisis op de beurs

Dat heb jij niet in de hand!

 

 

C      Dat zijn geluiden die we niet zo vaak horen.

Liever niet willen horen.

Ze klinken ons te zwaar, te ernstig.

Liever geven we ons over aan het leven

maken plannen dat het een lieve lust is

en al die onzekerheden

en onverwachte gebeurtenissen

daar denken we maar liever niet aan.

 

We weten wel

dat er altijd wat kan gebeuren met jezelf:

ziekte, een ongeluk

en het bedrijf waar je werkt kan op de fles gaan

en je pensioen kan opeens veel minder waard zijn.

Je leest erover in de krant

Maar eigenlijk kunnen we niet geloven

dat het echt met ons zal gebeuren

Het is altijd bij een ander.

En voor het vaderland leven we weg.

en maken onze plannen

en we voelen ons sterk

en optimistisch en alles gaat lukken.

 

Tot het onvoorstelbare toch gebeurt:

die rijke man in de gelijkenis

had met alles gerekend

maar niet met het einde van zijn leven.

 

En toen wij een rampjaar hadden

waar we van de ene zorg in de andere terechtkwamen

toen was het niet alleen erg

om je kind in een ziekenhuis te zien liggen

om er zelf in terecht te komen

Voor mij was minstens zo erg

dat ik nooit serieus ermee had gerekend

dat zulke dingen ons zouden overkomen.

Het was allemaal zo verbijsterend.

zo schokkend, zo veel in korte tijd.

Ik snapte er niets meer van.

Je lichaam, je geest…alles kan in de war raken

Je kracht kan je in de steek laten

zomaar, zonder dat je het ziet aankomen.

Dan gaat het behoorlijk te keer

 

Wat zit het leven vreemd in elkaar:

geluk en ongeluk, ziekte en gezondheid,

werk en werkloosheid, leven en dood

Wat een wereld!

hoe kon ik me daar ooit in op m’n gemak voelen!

Wat heb ik te zeggen in een wereld waar het zo toegaat

 

 

 

D       U bent immers maar een damp

zegt Jakobus

Een damp die heel even verschijnt en dan al verdwijnt,

een flard mist die maar zo oplost in het licht van de zon.

 

David zegt:

de mens is als een bloem des velds:

Dat vinden wij prachtig

wij denken aan margrieten, aan rozen

aan bloemen die in geuren en kleuren

staan te pronken in een vaas op de keukentafel.

Maar het gaat David niet om de schoonheid.

maar om het vergankelijke:

als de wind opsteekt

de hete woestijnwind

dan is het maar zo gebeurd met die mooie bloemen.

Ze verdrogen en verdorren.

 

En prediker zegt:

Geen mens heeft macht over de wind

om hem tegen te houden.

En niemand heeft macht over de dag des doods.

 

Overal in de bijbel klinkt dit besef door

dat de mens een kwetsbaar wezen is:

broos en breekbaar als een aarden kruik

om met Paulus te spreken.

 

Dat vinden wij niet leuk om te horen.

Wij maken plannen.

Ik zal dit en ik zal dat:

school, een baan, een huis, pensioen

We spreken zelfs over de maakbare samenleving

Dat bijbelse geluid is ons niet optimistisch genoeg.

Maar wat is nu het meest realistisch?

Onze tijdgeest met z’n optimisme?

 

Kun jij wel de wind tegenhouden dan?

Weet jij wel zeker dat je morgen grotere schuren zult bouwen

Weet je zeker dat jij zaken zult doen en na een jaar terug zult komen?

Maak jezelf toch niets wijs.

 

Zit dat bijbelse geluid toch niet dichter bij de waarheid?

Een damp, een bloem des velds…zo is het toch?

Tegen niet bijster veel bestand.

Een beetje zon, een beetje wind is al teveel.

Jouw leven, jouw gezondheid, jouw plannen

het is van zoveel factoren afhankelijk

en geen enkele heb jij in je macht..

Een stofje in het grote geheel. Dat ben je.

 

 

E       We doen er goed aan dat bijbelse geluid

tot ons te laten doordringen.

Want dat optimisme van de tijdgeest is bedriegelijk.

op het moment dat de wind opsteekt

Dan weet je niet wat je overkomt

weet je je geen raad

voel je je zo klein, zo machteloos

zo’n speelbal van hogere machten.

Die verwarring kun je er eigenlijk niet bij hebben

op het moment dat het tegenzit

 

Je moet je plek te weten:

ik een damp, een bloem des velds, een aarden vat

niet niks….maar toch ook niet veel.

Even maar ben ik er…

even maar neem ik deel aan het bestaan

even maar mag ik iets zien van de heerlijkheid van de schepping

even maar mag ik iets bijdragen aan het geluk van mensen

even maar iets vermoeden van God, even maar…

 

ik een damp, een nevel, een mist

en mijn geluk is van zoveel factoren afhankelijk

 

Wat heb ik over de toekomst te zeggen?

of ik slaag of niet voor school

of ik werk heb en houd of niet

of de beurskoersen stijgen of dalen

of ik gezond blijf of een ziek word?

of ik van de ladder val of niet

of er vrede blijft, of niet?

zulke en nog veel meer factoren spelen een rol

Zijn van invloed op mijn leven.

 

En nu zegt Jakobus:

jij ondergaat wel de invloed van allerlei factoren

maar dat is niet het hele verhaal

jij staat er niet alleen voor:

Ten diepste ligt je leven in Gods hand.

in de hand van God

die heel de wereld draagt en in stand houdt.

die jou als een bloem des velds geschapen heeft

maar ook de hete woestijnwind waarin hij verdroogt

Die jou als een mist, een nevel geschapen heeft

maar ook de zon die hem doet verdwijnen

In de hand van God

die vrede en gerechtigheid verlangt

maar ook oorlog en armoede laat zijn

In de hand van God

die leven en geluk wil

maar ook ziekte en dood laat zijn.

 

 

F        Ten diepste ligt uw en mijn leven

in de handen van God.

Uiteindelijk is Hij het die ons laat bestaan.

Uiteindelijk, ten diepste…

 

dat betekent: t is nog verborgen: het moet nog blijken.

We hopen erop dat het ook voor ons zo zal zijn.

Het is geloofstaal…

 

Taal van het hart dat werd aangeraakt door Jezus.

Jezus die net als wij

bloem des velds is geweest

een damp die even verschijnt.

 

Jezus die zo kwetsbaar als hij was

gewoon maar gedaan heeft

wat hij moest doen: voor de mensen en voor God.

 

Jezus die tenslotte zichzelf aan God

teruggegeven heeft: in uw handen mijn geest.

 

Jezus die uiteindelijk van God

het leven terug kreeg:

ten derde dage opgewekt uit de doden.

 

In de handen van die God ligt ons leven

Aan die God heeft Jakobus gedacht

toen hij schreef:

Zo de Here wil, dan zullen wij leven.

Daarin klinkt vreugde door

en vertrouwen en overgave.

 

Vanwege Jezus…kan Jakobus het nu voor waar houden:

mijn leven is maar een damp

Vanwege Jezus…weet nu ook Jakobus

hoe hij moet leven:

zonder “ik zal dit en ik zal dat”

gewoon maar liefhebben, met hart en ziel: je naaste en jouw God..

 

Vanwege Jezus en zijn God

durven wij heel best onze situatie onder ogen te zien:

een bloem des velds

En als de wind opsteekt

er ziekte brengt of, armoede, verdrukking, of vervolging, of honger?

Paulus zegt: ik ben er zeker van dat dood noch leven

engelen noch machten / heden noch toekomst

of wat er ook maar is en werkt in deze wereld

ons zal kunnen scheiden van de liefde van God.

Wie dat echt gelooft:

gaat voor de vrede leven en de gerechtigheid.

 

 

G        En nu ga ik even terug naar die trouwerij

van het begin.

Die ging eerst niet door.

Toch stond er D.V. op de kaart

En dat riep allerlei vragen op.

wilde God dat ze nog even wachten?

wilde God dat ze helemaal niet trouwen?
Zat God dan achter dat gebroken been?

 

Op die vragen kom je uit

als je bij God niet denkt aan Jezus en zijn God.

Op die vragen kom je uit

als je bij God denkt aan het Opperwezen

dat alles stuurt

en overal een bedoeling mee heeft:

regen en droogte / rijkdom en armoede / ziekte en gezondheid

Zo heeft Jezus niet van God gesproken.

 

Jezus leert ons bidden:

uw wil geschiede gelijk in de hemel, alzo ook op de aarde.

Dat betekent:
Gods wil gebeurt blijkbaar niet overal

wel volkomen in de hemel, maar verre van volmaakt op aarde:

Daarom bidden we erom

We verlangen er naar dat Gods wil eindelijk gaat gebeuren op aarde

 

En Jezus leert ons bidden: uw koninkrijk kome

want: het is er nog niet…

Daarom bidden we erom

We zien er naar uit dat het eindelijk wordt:

vrede op aarde, geen ziekte en dood

en alle tranen gedroogd.

 

Als Jezus ons zo leert bidden:

dan gaan we te ver als we God als het Opperwezen zien

dan gaan we te ver als je achter alles wat je overkomt

een boodschap of een bedoeling zoekt.

 

Als Jezus ons leert bidden:

uw wil geschiede

dan geeft hij aan dat God in het verborgene werkt

dat Hij het is die uiteindelijk heel de wereld in zijn handen heeft

dat Hij het is die geloofd, en gediend en vertrouwd moet worden.

 

Daarom is dat stelletje toen toch maar getrouwd.   AMEN