De Passio volgens Mat, Mc en Luc


De voornaamste episodes van de Passio volgens de Synoptische evangeliën.

1) Marcus 14: 1 – 15: 47

Omschrijving

Mc


Complot tegen Jezus

14: 1v
vgl Mat 26: 1-  5 en Luc 22: 1v


Jezus door vrouw gezalfd in Bethanië

14: 3 – 9
vgl Mat 26: 6 - 13 en Luc 7: 36 - 38 (terug verplaatst)


Judas verraadt Jezus

14: 10v
vgl Mat 26: 14 - 16 en Luc 22: 3 - 6


Voorbereiding avondmaal

14: 12 – 16
vgl Mat 26: 17 - 19 en Luc 22: 7 - 13


Aanduiding verrader

14: 17 – 21
vgl Mat 26: 20 - 25 en Luc 22: 14 + 21 - 23


Instelling avondmaal

14: 22 – 25
vgl Mat 26: 26 - 29 en Luc 22: 15 - 20


Voorspelling ontrouw discipelen en verraad Petrus

14: 26 – 31
vgl Mat 26: 30 - 35 en Luc 22: 39 + 33v


Jezus in Getsemaneh

14: 32 – 42
vgl Mat 26: 36 - 46 en Luc 22: 40 - 46


Jezus gevangen genomen

14: 43 – 52
vgl Mat 26: 47 - 56 en Luc 22: 47 - 53


Naar de Hogepriester

14: 53v
vgl Mat 26: 57v en Luc 22: 54v


Jezus voor het Sanhedrin

14: 55 – 64
Mat 26: 59 - 66 en Luc 22: 66 - 71 (vooruit verplaatst)


Bespotting van Jezus

14: 65
vgl Mat 26: 67v en Luc 22: 63 - 65
(vooruit verplaatst)

Verloochening door Petrus

14: 66 – 72
vgl Mat 26: 69 - 75 en Luc 22: 56 - 62

Naar Pilatus 15: 1
vgl Mat 27: 1v en Luc 22: 66 - 23: 1


Voor Pilatus

15: 2 – 5
vgl Mat 27: 11 - 14 en Luc 23: 2 - 5


Jezus of Barabbas

15: 6 – 14
vgl Mat 27: 15 - 23 en Luc 23: 18 - 23


Jezus ter dood veroordeeld

15: 15
vgl Mat 27: 24 - 26 en Luc 23: 24v


Soldaten bespotten Jezus

15: 16 – 20
vgl Mat 27: 27 - 31 en Luc----


Naar Golgotha

15: 21
vgl Mat 27: 32 en Luc 23: 26 - 32


Kruisiging

15: 22 – 26
vgl Mat 27: 33 - 37 en Luc 23: 33v


Bespotting van de gekruisigde Jezus

15: 27 – 32
vgl Mat 27: 38 - 44 en Luc 23: 35 - 43


Kruisdood van Jezus
Mijn God, mijn God, waarom hebt Gij mij verlaten? (Ps 22: 2) Mc 15: 34

15: 33 – 39
vgl Mat 27: 45 - 54 en Luc 23: 44 - 48


Vrouwen zijn getuigen van Jezus’ dood

15: 40v
Mat 27: 55v en Luc 23: 49


Begrafenis van Jezus

15: 42 – 47
Mat 27: 57 - 61 en Luc 23: 50 - 56a


2) Mattheüs 26: 1 – 27: 66
Mat volgt in grote lijnen de opzet van Mc, voegt enkele onderdelen toe en laat ook wat weg. 

Toevoegingen

Mat

is dat ook zo bij Lucas?

Jezus bestraft discipel die met zwaard een oor afslaat

26: 52 - 54

nee, niet toegevoegd

Einde van Judas

27: 3 - 10


nee, niet toegevoegd

Droom van Pilatus' vrouw
 
Mat 27: 19 nee, niet toegevoegd

Pilatus wast zijn handen in onschuld

27: 24 - 26


nee, niet toegevoegd

Aardbeving en opstanding van doden bij het sterven van Jezus

27: 51b - 53


nee, niet toegevoegd

De wacht bij het graf

27: 62 – 66


nee, niet toegevoegd

Weglatingen

 

 

Leerling vlucht zonder kleed weg

Mc 14: 51v

ja, ook weggelaten


3) Luc 22: 1 – 23: 56
Lucas volgt in grote lijnen het voorbeeld van Mc, voegt enkele passages toe en laat enkele onderdelen weg.
Hij verplaatst ook enkele verzen.

Toevoegingen

Luc

Is dat ook zo bij Mat?

De leerlingen zullen op tronen zitten

Luc 22: 28 – 30

Ja, Mat 19: 28 (Q)
dus niet in de Passio

De twee zwaarden

Luc 22 : 35 - 38

nee, ontbreekt bij Mat

Pilatus stuurt Jezus door naar Herodes

Luc 23: 4 - 12

nee, ontbreekt bij Mat

Jezus opnieuw bij Pilatus, die verklaart Jezus onschuldig

Luc 23: 13 - 16

nee, ontbreekt bij Mat

Op weg naar Golgotha volgt een menigte volk en vrouwen

Luc 23: 27 - 32

nee, ontbreekt bij Mat


Vader, vergeef het hun, ze weten niet wat zij doen.
 
Luc 23: 34 nee, ontbreekt bij Mat
tekstkritisch waarschijnlijk secundaire toevoeging
NB wel gedeeltelijk in Hnd 7: 60  ‘Heer, reken hun deze zonde niet aan!’ (Stephanus)

De bespotting van de gekruisigde Jezus aangevuld met bekering van een van de andere gekruisigden
Heden zul je met mij in het paradijs zijn.

Luc 23: 39 - 43
Luc 23: 43

nee, ontbreekt bij Mat


Vader in uw handen mijn geest  (Ps 31: 6)

Luc 23: 46

nee, ontbreekt bij Mat
NB ook in Hnd 7: 59  ‘Heer Jezus, ontvang mijn geest.’
(Stephanus)

De volksmenigten kloppen zich op de borst

Luc 23: 48

nee, ontbreekt bij Mat

Stof van Mc weggelaten of veel korter verteld door Luc

 

 

Dat de leerlingen een tweede en derde keer in slaap vallen Mc 14: 36 - 41


---

heeft Mat wel 26: 41b- 46

De gevangenneming bondiger verteld Mc 14: 43 - 52


---

heeft Mat nog uitgebreider dan Mc

Valse getuigen over het afbreken en opbouwen van de tempel Mc 14: 55 - 64


---

heeft Mat wel, maar beknopter dan Mc

Uitleg van de gewoonte om een gevangene vrij te laten Mc 15: 6 - 14


---

heeft Mat als Mc

Het verkleden en bespotten van Jezus door de soldaten Mc 15: 16 - 20


---

heeft Mat als Mc

Bespotting van de gekruisigde Jezus Mc 15: 27 - 32
 
korter, niet het tempelwoord
uitgebreider: zie boven
heet Mat als Mc

Mijn God...waarom mij verlaten? Mc 15: 34 - 36 
aanbieden van azijn

 

 


Verplaatsingen
 
   

De zalving van Jezus door een vrouw in het huis van Simon (Mc 14: 3 - 7)
 
Luc 7: 36 - 50 (terug verplaatst)

 
Jezus voor het Sanhedrin (Mc 14: 55 - 64) 
Luc 22: 66 - 71 (vooruit verplaatst)
 
ja ook vooruit verplaatst Mat 26: 59 - 66


4) Johannes 18: 1 – 19
Uiteraard zijn er tal van overeenkomsten tussen de Passio van Johannes en die van Mat, Mc en Luc. Het gaat immers om dezelfde geschiedenis van Jezus, Petrus, de arrestatie, het verhoor, Kajafas en Pilatus, de bespotting, kruisiging en begrafenis. Maar de belichting is heel verschillend:

  • Joh heeft een afscheidsmaal (de Synoptici een Pesach-maal)
  • de kruisiging vindt plaats op de 14-de Nisan, als in de tempel de paaslammeren geslacht worden (bij de Synoptici op de 15-de Nisan nadat Jezus in de avond ervoor het Pesach met zijn discipelen gevierd heeft.)
  • Joh heeft veel meer dialoog (bij Synoptici enkel korte uitspraken)
  • De kruisiging betekent een verhoging (bij Synoptici een vernedering) 
  • Meer over verschil en overeenkomst van Joh met de andere evangeliën vind je hier.
  • De Kruiswoorden bij Johannes: Zie uw zoon, zie uw moeder (19: 26v), mij dorst (19: 28) en het is volbracht (19: 30) geen van alle bij de synoptici; en omgekeerd kruiswoorden bij de synoptici niet bij Joh.
terug

Afkortingen


van de Bijbelboeken > Register (kolom 1)

adhv = aan de hand van
Afb = Afbeelding
aw = aangehaald werk
BGT = Bijbel in Gewone Taal
BHS = Biblia Hebraica Stuttgartensie (Hebr. OT)
bv = bij voorbeeld
CGK = Christelijk Gereformeerde Kerken
cq = casu quo (dan wel)
brood of anders ham)
DL = Dordtse Leerregels
dwz = dat wil zeggen
eva = en vele anderen
FB = FaceBook
GNB - Groot Nieuws Bijbel
GNT = Griekse Nieuwe Testament (Nestle-Aland)
Gr = Grieks
HCat = Heidelbergse Catechismus
Hebr = Hebreeuws
HKB = Historich Kritische Benadering (of Bijbelonderzoek)
HSV = Herziene  Staten Vertaling
HTB = Het Boek
ID = Intelligent Design
itt = in tegenstelling tot
Lat = Latijn
LuV = Lutherse Vertaling
LV14 = Leidse Vertaling 1914
LXX = Septuaginta (Grieks OT; 250 - 50 vC)
M = Meditatie (bv Mc 1:1M = Meditatie over Mc 1: 1)
NA = Nestle-Aland, 27-ste druk (Grieks NT)
NB = Naardense Bijbel (P. Oussoren, 2004)
NBG = Nederlands Bijbel Genootschap
NBG51 = Bijbelvertaling van het NBG (1951)
NBV21 = Nieuwe Bijbel Vertaling van het NBG (2021)
nC = na Christus
NGB = Nederlandse GeloofsBelijdenis
NT = Nieuwe of tweede Testament
ntisch = nieuw testamentisch(e)
OT = Oude of eerste Testament
otisch = oud testamentisch(e)

P = Paulus of zijn brieven
P in bv Ps 84P = Preek over Psalm 84
p = pagina of pagina's 

PKN = Protestantse Kerk Nederland
PM = Post Modernisme
Q = Quelle, bron van uitspraken van Jezus
resp = respectievelijk
RKK = Rooms Katholieke Kerk
SV = Staten Vertaling
SQE = Synopsis Quator Evangeliorum
SVBS = Synopsis  Vlaamse Bijbelstichting 
TeNaCh = Torah+Nebiïm+Chetoebim
v = volgende vers (bv Ps 1: 1v = Ps 1: 1 - 2)
vC =  voor Christus
vd = van de
vv = volgende verzen (bv Ps 1: 1vv = Ps 1: 1 - 3)

WV = Willibrord Vertaling

tekens:
> = zie (bv > 2 betekent zie bij punt 2)
// = synoniem parallellisme
<> = tegenstelling, ook: antithetisch parallellisme
X = Chiasme (kruisstelling)

 

 

×