Dan 7: 13v(P)
A U hebt thuis vast allerlei pannetjes voor op het fornuis.
Een klein steelpannetje
zonder deksel, kun je makkelijk roeren
Toen de kinderen nog klein waren
maakten wij er lammetjespap in:
niet te heet, en zonder klontjes
Vast hebt u ook grotere pannen
voor de aardappels en de groenten
de dagelijkse kost
voor als je te groot bent voor de lammetjespap.
Er kan veel in, voor een heel gezin.
Wij hebben thuis ook nog een snelkookpan.
We dachten dat het handig was:
aardappels, groenten
alles in 1 x er in en nog gauw klaar ook.
Maar we vinden het maar een eng ding:
Er zit een deksel op dat je vast moet zetten
Onder het koken kan de stoom er niet uit.
De druk loopt op.
De pan staat dan te sissen op het vuur.
Wij vrezen ontploffingsgevaar.
Het eten is wel gauw klaar, zo.
Maar als je hem te lang op het vuur laat staan
is alles tot pap gekookt.
B Wat hebben die pannetjes met geloof te maken?
Nou: denk bij het eten dat je klaar maakt maar aan het geloof
het geloof dat jou voedt en sterkt en op de been houdt.
het pannetje: dat ben je zelf
en het vuur: dat is wat het leven je brengt.
Als je nog klein bent is alles fijn en mooi en zacht en zoet
geloof als lammetjespap in steelpannetje
Alles klopt: geen klontjes
Het leven lacht je toe.
Je staat met vertrouwen in het leven.
Het zit je mee, je hebt gelukt
Geloven is vanzelfsprekend...
geloven is bijna geen geloven meer, het is haast: zien
zie je wel dat God je helpt:
je voelt je lekker
het gaat je voor de wind.
Wat wil je nog meer.
C Als je groter wordt, ontdek je wel:
zo overzichtelijk, zo rechtlijnig zit het leven niet in elkaar.
Hoe zou God je kunnen helpen
als je met verkeerde dingen bezig bent:
met roddel en leugens
met afgunst en nid
met diefstal, met overspel,
met moord en doodslag,
Dat is de grote ontdekking van Israel geweest:
Je kunt van God alleen maar een zegen verwachten
als je met de goede dingen bezig bent:
de zorg voor elkaar, vrede, en recht.
Mozes bracht dat allemaal samen in de 10 geboden
die horen bij het verbond tussen God en mensen.
En als het eens slecht ging in Israel
een hongersnood
een nederlaag van het leger
dan vatte men dat op
als een straf van God voor de overtredingen van het volk:
Dan stonden de profeten op
om de vinger op de zere plek te leggen
en riepen tot bekering op.
Geloof en moraal horen heel dicht bij elkaar.
Als je goed doet, zal God je zegenen
Als je kwaad doet, roep je zijn straf, zijn vloek over je af.
Eeuwen lang heeft Israel zo geloofd.
Het is een volwassen geloof...
met grote aandacht voor wat God van je verwacht:
hoe je akkers bewerkt
hoe je oogst binnenhaalt
hoe je je knechten behandelt
enz enz.... alles van het gewone leven moet gedaan worden
op een manier die God wil.
Bij dit geloof horen de gewone pannen
waar je de dagelijkse kost in klaar maakt:
Niet te moeilijk dit geloof
wel de aandacht erbij houden, zeiden de profeten
niet knoeien met het recept (geboden)
zorgen dat het vuur niet uitwaait (geest)
Maar dan lukt het wel:
een smakelijke maaltijd / het leven gezegend.
D Dan op een dag staan er mensen op
zoals Job en Prediker,
die zeggen: ik snap er niets meer van
God die zegent wie goed doen
God die straft wie kwaad doen?
Dat komt niet uit!
er gebeuren zulke erge dingen in het land:
koningen die zich nergens aan storen
en die gaat het voor de wind
mensen opgepakt, gemarteld, gedood
en zij krijgen geen hulp
God doet niets...
dat hebben wij niet verdiend...
Ze hebben het moeilijk.
Geloof in de hoge druk pan.
Bij sommigen kookt het geloof stuk:
ze doen hun geloof aan de kant...
kunnen er niet bij dat God al die ellende maar laat gebeuren
en maar laat gebeuren tot op vandaag.
Wie zal er wat van zeggen
als je vanwege zulke vragen niet kunt geloven?
Maar bij anderen kookt het niet stuk
Wel gaan alle bijzaken eraf.
De punten en komma's.
Ze houden maar één ding over: de essentie
En toch al zien we er niets van
al begrijpen we er niet van
toch, toch zijn we ook nu in Gods hand.
Dat zegt Daniël....
dat zeggen de jongste gedeeltes van het oude Testament
dat zegt heel het Nieuwe Testament.
Dat is geloof zonder meer. Puur geloof.
E In de hoge drukpan van het leven – toch zijn we in Gods hand.
Dat lees je niet af aan de omstandigheden.
Juist niet.
De omstandigheden, de gebeurtenissen
alle leed en pijn zeggen alleen maar:
zie je wel, er is geen God.
doe je geloof maar aan de kant
De vrouw van Job zei dat op een gegeven moment.
Maar dat doet Daniël niet.
Hij heeft een droom
En in die droom laat God hem iets zien.
Iets dat verborgen is:
het raadsel van het leven, van de wereld, van de geschiedenis
het geheim van de werkelijkheid
Daarom is noemen we dit een apokalyptisch geloof.
apokalyptisch – dat komt uit het Grieks
het betekent: iets onthullen wat verborgen is.
Een bruid die haar sluier weg doet
om haar gezicht te laten zien
Of als in het theater het doek opzij gaat
en het toneel laat zien.
Dat is ont-hullen, laten zien, open-baren.
Aan Daniël zijn verborgen dingen geopenbaard.
Dingen die je zo niet ziet
die je niet zomaar afleest aan de omstandigheden
of uit de loop van je leven kunt opmaken.
Als Daniël droomt
dan doet God een tipje van de sluier omhoog
en onthult het raadsel van de geschiedenis
de wereldmachten die elkaar afwisselen
en de goede afloop, uiteindelijk.
En met die onthulling steekt Daniël zijn mensen
een hart onder de riem:
het komt goed...volhouden!
En met die onthulling bemoedigt hij ons:
het komt goed, niet opgeven!
F Wat ziet hij dan?
We horen van beesten:
een leeuw, een beer, een panter – roofdieren,
maar geen gewone: ze hebben ook vleugels, en meerdere koppen
angstaanjagend...machtig, bloeddorstig
En een vierde dier, dat helemaal nergens meer op lijkt:
een duivels monster,
tanden, poten, horens: alles op verwoesting ingericht.
Die 4 beesten staan voor de wereldrijken
De Babyloniërs, de Perzen, de Meden, de Syriërs
We kennen ze van de vorige keer:
dat beeld met een kop van goud,
een romp van zilver,
benen van koper,
voeten van ijzer en leem.
Het zijn de grootmachten van die dagen
die Israel telkens onder de voet liepen
het land plunderden
de steden verwoesten
de bevolking tot slaven maakte.
Huiveringwekkend.
G Maar Daniël ziet
dat de wereldrijken ook allemaal weer voorbij gaan.
De een maakt plaats voor de ander.
Op onrecht, geweld en onderdrukking kun je geen samenleving bouwen!
Ze storten in, telkens weer. Ze gingen voorbij:
de Spanjaarden, de Fransen, de Duitsers
Ze gaan voorbij: de Poetins en de Trumpen
Het gaat voorbij: het neo-liberalisme dat zoveel
mensen verarmt, hele volken uitbuit, de natuur verwoest.
Die beestachtige wereldrijken hebben geen van alle het eeuwige leven.
Het laatste woord is aan God.
Vraag Daniël niet waarom God ze zo lang toelaat
Vraag hem niet waarom hij nog langer wacht
of er nog niet genoeg geleden en gestreden is
of de maat nog niet vol is.
Daar is geen antwoord op, geen verklaring, geen daarom voor te vinden.
Het is nu eenmaal zo, helaas
dat er die wereldrijken er zijn
grootmachten die het leven van miljoenen
verknoeien en onmogelijk maken.
En we voelen aan alles dat het zo niet hoort
dat het zo niet bedoeld is
dit spoort op geen enkele manier met God
En toch is het er.
H Onbegrijpelijk voor ons.
Je zou je geloof er door verliezen.
En met velen gebeurt dat, in de hoge druk pan.
Anderen houden vast aan het geloof.
Zonder te zien...Zonder te begrijpen
Gelovigen zeggen niet:
God zit achter al die ellende. Hij doet het ons aan. Het is zijn wil.
Gelovigen zeggen niet:
Het laat hem koud, wat ons overkomt.
Gelovigen zeggen niet:
Hij laat het op zijn beloop, we kunnen elkaar aandoen wat we willen
Wij zeggen heel eenvoudig:
God heeft deze wereld in de hand
en heel mijn leven speelt zich af voor zijn aangezicht
ook als het onder druk komt te staan
als het leven zeer doet en zwaar valt.
Hoe zei ooit Jezus het tegen Pilatus?
U zou geen macht hebben,
als het u niet van Godswege gegeven was. (Joh 19:10)
I Dan ziet Daniël
hoe een wijze, oude van dagen, (NBG)
dat is God
plaats neemt op de troon.
voor hem 1000 x 1000 dienaren
om hem heen 10.000 x 10.000 knechten
de boeken gaan open...
iedereen wordt ter verantwoording geroepen
ook die laatste monsterachtig wrede koning
en beoordeeld en gewogen en te licht bevonden.
Weg ermee!
En dan – als met dat vierde beest is afgerekend:
iemand die eruit zag als een mens
een mensenkind,
zoon des mensen
Wat een prachtig visioen:
na die angstaanjagende, monsterlijke beesten
een mens...
met een vriendelijk gezicht
met ogen die de geringen zien
met oren die de klagenden horen
met handen om te verbinden
met voeten die de weg van de vrede gaan
met een hart dat overloopt van liefde
Een mens zoals die bedoeld is
De ware mens
In niets lijkt hij op die beestachtige koningen
Een verademing.
Hem werden macht, eer en het koningschap verleend
en alle volken en naties,
welke taal zij ook spraken, dienden hem.
Zijn heerschappij blijft voor eeuwig en altijd.
Daar loopt het op uit.
Een tipje van de sluier werd opgelicht
Even zien we met Daniël waar het naar toe gaat
waar het tenslotte op uitloopt.
J Die mensenzoon is Jezus.
Jezus noemde zichzelf nooit “de zoon van God”
hij zei nooit dat hij “de messias” was
Anderen namen die titels in de mond.
Jezus had het voortdurend over de zoon des mensen
En dan bedoelde hij zichzelf:
De zoon des mensen is gekomen
om zichzelf te geven als een losprijs voor velen
De zoon des mensen is gekomen
niet om te heersen, maar om te dienen
De zoon des mensen
moet lijden en sterven en begraven worden
en opstaan ten derde dage
Jezus heeft zichzelf herkend in de mensenzoon
die Daniël ooit zag.
En de mensen...de zieken en verlamden
de hoeren en de tollenaren
die hebben hem zo ervaren:
hij is de ware mens...
bij hem komen ze op adem
hij : de koning van dromen
K En wij...wij worden nog steeds geraakt
door zijn mensenlijke gestalte
Hij brengt ons de liefde van God over
Hij verwarmt ons hart
Hij neemt ons voor zich in
Hij wekt vertrouwen
Hij doet verlangen naar vrede en recht
En bovenal de wens om God te dienen
en naar elkaar om te zien.
Dat is het toch, dat hij ons zo aanspreekt?
Daarom komen we toch hier?
Omdat ook wij bij hem op adem komen
onszelf terug vinden
als een gemeenschap van broers en zussen
de gemeente levend van zijn liefde
de kerk gevoed door brood en wijn.
L Ik weet niet hoe uw geloof is.
Misschien dacht u bij dat steelpannetje en de lammetjespap
Ja, dat ben ik: ik zit lekker in m'n vel
en sta vol vertrouwen in het leven
Misschien dacht u bij de grote pannen
Ja, dat ben ik
ik doe m'n best voor God en het geloof
en ik merk dat daar zegen op rust
Maar vroeg of laat komt je leven onder druk te staan.
Je geloof in de snelkookpan.
Dan raak je veel kwijt
Ik hoop dat je de essentie vast houdt
net als Daniël:
En toch is het goed om te leven
En toch is het goed om te geloven
En toch is het goed om voor de vrede te gaan
voor wat eerlijk, en mooi en waar is.
Ondanks alles wat dat tegen spreekt
Ondanks alles wat akelig aan het leven is
Ondanks alle vragen die je erbij kunt hebben
En toch in Gods hand
En toch: het zal goed komen...
de monsterlijke beesten maken plaats voor een menselijke gestalte
voor de Zoon des Mensen
de wereldrijken maken plaats voor het koninkrijk der hemelen.
Wij geven niet op. AMEN.
Afkortingen
van de Bijbelboeken > Register (kolom 1) adhv = aan de hand van Afb = Afbeelding aw = aangehaald werk BGT = Bijbel in Gewone Taal BHS = Biblia Hebraica Stuttgartensie (Hebr. OT) bv = bij voorbeeld CGK = Christelijk Gereformeerde Kerken cq = casu quo (dan wel) brood of anders ham) DL = Dordtse Leerregels dwz = dat wil zeggen eva = en vele anderen FB = FaceBook GNB - Groot Nieuws Bijbel GNT = Griekse Nieuwe Testament (Nestle-Aland) Gr = Grieks HCat = Heidelbergse Catechismus Hebr = Hebreeuws HKB = Historich Kritische Benadering (of Bijbelonderzoek) HSV = Herziene Staten Vertaling HTB = Het Boek ID = Intelligent Design itt = in tegenstelling tot Lat = Latijn LuV = Lutherse Vertaling LV14 = Leidse Vertaling 1914 LXX = Septuaginta (Grieks OT; 250 - 50 vC) M = Meditatie (bv Mc 1:1M = Meditatie over Mc 1: 1) NA = Nestle-Aland, 27-ste druk (Grieks NT) NB = Naardense Bijbel (P. Oussoren, 2004) NBG = Nederlands Bijbel Genootschap NBG51 = Bijbelvertaling van het NBG (1951) NBV21 = Nieuwe Bijbel Vertaling van het NBG (2021) nC = na Christus NGB = Nederlandse GeloofsBelijdenis NT = Nieuwe of tweede Testament ntisch = nieuw testamentisch(e) OT = Oude of eerste Testament otisch = oud testamentisch(e) P = Paulus of zijn brieven P in bv Ps 84P = Preek over Psalm 84 p = pagina of pagina's PKN = Protestantse Kerk Nederland PM = Post Modernisme Q = Quelle, bron van uitspraken van Jezus resp = respectievelijk RKK = Rooms Katholieke Kerk SV = Staten Vertaling SQE = Synopsis Quator Evangeliorum SVBS = Synopsis Vlaamse Bijbelstichting TeNaCh = Torah+Nebiïm+Chetoebim v = volgende vers (bv Ps 1: 1v = Ps 1: 1 - 2) vC = voor Christus vd = van de vv = volgende verzen (bv Ps 1: 1vv = Ps 1: 1 - 3) WV = Willibrord Vertaling tekens: > = zie (bv > 2 betekent zie bij punt 2) // = synoniem parallellisme <> = tegenstelling, ook: antithetisch parallellisme X = Chiasme (kruisstelling) |