Meditaties

Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u: Ik ben de Deur voor de schapen....Ik ben de Deur; als iemand door Mij naar binnen gaat, zal hij behouden worden; en hij zal ingaan en uitgaan en weide vinden. (Joh 10: 7 en 9 NBV21)

Context
Het voorafgaande Joh 9 over de genezing van de blindgeborene houdt abrupt op in 9: 41 en gaat in 10: 19 - 21 verder. Hoort Joh 10: 1- 18 daar wel tussen of is het ooit per ongeluk op deze plek terecht gekomen? Schulz houdt deze volgorde aan: eerst Joh 9: 39 - 41 dan 10: 19 - 21 vervolgens 10: 22 - 26 en tenslotte 10: 1 - 18. Dat levert inderdaad een meer logische volgorde op (in onze ogen nu), maar er zijn geen oude handschriften die het zo hebben. Die hebben de volgorde zoals we die nu in de Bijbel vinden. Kennelijk riep de volgorde van de verzen vroeger geen vragen op.
De eerste helft van 10: 1 - 18 gaat over schaapskooi en deur; de tweede helft over de goede herder (> Joh 10:  ).

Opbouw
Eerst (Joh 10: 1 - 5) is er het verhaaltje², dat een gelijkenis is (Joh 10: 6) daarop volgt de uitleg in Joh 10: 7 - 10. Het verhaaltje gaat over het contrast herder <> rover - dief. Dezelfde tegenstelling vinden we ook in verzen 8 en 10 van de uitleg. De verzen 7 en 9 over de deur zijn er zijdelings mee verbonden. Wij willen weten:

• wat betekent het verhaaltje,
• wat betekent het 'ik ben de deur der schapen'
• en hoe beïnvloeden verhaaltje en ik-ben woord elkaar?

Het verhaaltje: de deurwachter en herder <>  dieven en rovers
Herders brengen hun kudde 's avonds vaak in een omheinde ruimte. Dat biedt bescherming tegen roofdieren en kwaadwillende mensen. Voor de deur of in de opening ligt de deurwachter, die meerdere kuddes in zijn schaapskooi bewaakt. Roofdieren en dieven laat hij niet door. Als ze toch weten binnen te komen, is het over de omheining heen.
De herders slapen in de buurt (Luc 2: 8 - 20). 's Morgens melden de herders zich bij de deurwachter. Als hij de herder herkent, laat hij hem de schaapskooi binnen, zodat de herder zijn schapen mee naar buiten kan nemen. Dat is waar de schapen pas echt leven: in het veld, onder de zon, in de frisse lucht, vinden ze vers gras en fris water.  Dieven en rovers laat hij niet de kooi binnen gaan. 

Het ik-ben woord: ik ben de deur der schapen

Bij elkaar: verhaaltje + ik ben woord
 

Een gelijkenis
In vers 6 lezen we dat deze verzen een gelijkenis (paroimia) vormen. (ook wel parabolè). Kenmerkend voor gelijkenissen is dat het om weliswaar om een verhaaltje gaat maar dat slechts een enkel onderdeel het punt van overeenkomst is. In dit geval de deur en ik/Jezus. We moeten dus niet - als was het een allegorie - achter alle onderdelen van deze verzen wat zoeken (de kooi, de rovers, dieven, schapen, deurwachter).


---
¹ Εἶπεν οὖν πάλιν ὁ Ἰησοῦς· ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ἐγώ εἰμι ἡ θύρα τῶν προβάτων. (Joh 10: 7, NA28)
² Vers 5 (stem van een vreemde) lijkt niet zo goed bij 1 - 4 te passen (rovers en dieven), of wilde de evangelist vers 16 voorbereiden? Daar staat:  Maar Ik heb ook nog andere schapen, die niet uit deze schaapskooi komen. Ook die moet Ik hoeden, ook zij zullen naar mijn stem luisteren: dan zal er één kudde zijn, met één herder. (NBV21)