Bijbelse Woorden en Uitdrukkingen

Inleiding
In onze taal betekent eeuwig - als het om geloof gaat - vaak zonder begin en einde, tijdloos, onveranderlijk. Een mens is alles behalve eeuwig, net als alle andere wezens en dingen. Maar van God zeggen we wel dat Hij eeuwig is. En een mens die sterft, raakt uit of buiten de tijd: hij is in het hiernamaals, de eeuwigheid, de hemel. Als we in de Bijbel de woordjes eeuwig, eeuwigheid tegenkomen, vullen we dat als vanzelf met deze betekenis. De vraag is of dat klopt.

Eeuwig in het OT¹

In het OT is eeuwig de vertaling van het Hebreeuwse (440 x)  en Arameese (20x) 'olaam. Synoniemen zijn  'ad en netsach. De woordjes betekenen een hele lange periode binnen de geschapen werkelijkheid (Ps 78: 69), dus niet de tijdloze eeuwigheid daar boven of daar buiten.
Hoe lang? 'Olaam kan een mensenleven (Ex 21: 6) duren of een aantal generaties (1 Sam 27: 12), zolang zon en maan bestaan (Ps 89: 37v), in principe eindeloos. (Soms is 'olaam een hyperbool (Ps 52: 11), of een liturgische term (Ps 41: 14)

Het 'in principe' geeft aan dat het om een intentie gaat: de bedoeling is dat een bezit, koningschap, verbond enz blijvend, voor altijd - 'olaam - is. Maar aan dit voor altijd kan wel een einde komen. Bv als Eli (1 Sam 2: 30) of het volk (Jes 24: 5; 32: 14v) zich niet houden aan de afsrpaken. Als van menselijke kant aan de voorwaarden niet wordt voldaan, houdt God het verbond ook niet meer in stand.

In reactie daarop spreken Jes (54: 8 - 10; 55: 3; 59: 21), Jer (32: 40; 50: 5) en Ez (16: 60; 37: 26) van een nieuw en eeuwig verbond, dat anders dan de eerdere verbonden wel onvoorwaardelijk is.²

Dat geldt ook voor de verbonden die de structuur van de schepping waarborgen (Gen 9: 16; Ex 31: 16v) en de feestdagen en gebruiken (Gen 17: 8; Ex 12: 14, Num 15: 15). God houdt aan deze afspraken vast, ook als Israël dat niet doet.

Deze bevindingen corresponderen met Gods trouw, rechtvaardigheid, liefde en andere eigenschappen. Die zijn volgens de Psalmen (33: 11; 103: 14 - 18), Jes (51: 6 - 8; 54: 8) en Jer (31: 3b) in principe 'olaam: van het allereerste begin tot in de verste toekomst en onvoorwaardelijk. Die hangen niet af van het gedrag van mensen, maar zitten in Hemzelf verankerd. Toch kunnen die mooie eigenschappen wel plaats maken voor een periode van toorn, die zeker niet voor altijd is (Jes 57: 16a; Jer 3: 5; Ps 103: 9; Klgld 3: 31; Ps 30: 6).

Eeuwig in het NT

Conclusies

¹ Dit is het voornaamste uit een artikel van R. ten Hoopen die op dit onderwerp promoveerde.   
²  Omdat het verbond met David en zijn nakomelingen ook zo genoemd wordt, (2 Sam 23: 5), is het wel de vraag wat nu eigenlijk het verschil is.