Meditaties

   

NBG51	NBV21	WBV12
Zalig de armen van geest	Gelukkig wie nederig van hart zijn,	Gelukkig die arm van geest zijn
want hunner is het Koninkrijk der hemelen.	want voor hen is het koninkrijk van de hemel.	want hun behoort het koninkrijk der hemelen.

Het Griekse makarios is het gewone woord voor zalig of gelukkig. Mensen kunnen zaliggeprezen, gelukgewenst, gefeliciteerd worden, maar het woordje kan ook met God verbonden worden: de zalige God (1 Tim 1: 11 en 6: 15).

Arm (Gr ptoochos) is de mensen die gebukt gaat, bedelt en straatarm is. Het woord staat in verband met ptoossein = bukken, zich klein maken. Zo noemt Lucas de arme in zijn eerste zaligprijzing (Luc 6: 20b). Maar Mat schrijft 'armen van geest'² (ptoochoi tooi pneumati). Hij beseft beter dan Luc dat armoede wat met je doet: het heeft z'n weerslag op je geest, je hart, je ziel. De arme voelt zich in zijn hart/ziel/gemoed ellendig.
Daarin sluit Mat goed aan bij het OT dat wel eens spreekt van murw geslagen mensen, gebrokenen van hart en ziel, verslagenen van geest. In Jes 57: 15, Ps 34: 19 staan zulke uitdrukkingen als synoniemen naast elkaar. 

Misschien bedoelt Mat daarboven op dat de arme zich niet enkel ellendig voelt, maar ook dat hij ervaart dat Gods Geest hem in zijn nood op de been houdt? Het is in elk geval opvallend dat Mat hier van geest (Gr pneuma) spreekt en niet van hart (Gr kardia) of ziel (Gr psuche) (Mat 22: 37). Vast zijn er armen die het zo beleven en proberen zo hun weg te vinden. ³ Bovendien is de belofte van deze zaligspreking in de tegenwoordige tijd gesteld: in het hier en nu is Gods koningschap te ervaren. De andere zaligsprekingen staan in de toekomende tijd (zullen).

Jezus feliciteert de arme natuurlijk niet met zijn honger en gebrek. Daar moet in Gods naam iets aan gedaan worden. Maar hij prijst de arme gelukkig dat dat  gaat gebeuren. Er komt een keer in zijn lot: voor hem is het koninkrijk der hemelen. In Gods nieuwe wereld is plaats voor hem die zich zo waardeloos voelt en op wie zovelen met minachtig neerkijken.

Degene die deze dingen zegt is niet iemand die makkelijk praten heeft en mooie praatjes verkoopt. Rond Jezus breekt het koninkrijk der hemelen al door. Hij heeft er zelfs zijn leven voor over, dat het voorgoed aanbreekt.



-----
¹ Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.  (NA28)
² De vertaling met 'armen van geest' is minder geslaagd, omdat we dan wellicht denken aan mensen met een verstandelijke beperking. Hen zal Jezus ongetwijfeld welkom heten in het Koninkrijk der hemelen, maar het is niet waar het hier om gaat. De NBV21 - nederig van hart - roept dit misverstand niet op.
³ In het Jodendom van die tijd was 'arm' een eretitel voor de rechtvaardige, vrome mens die zijn zware, door God opgelegde weg, zonder te protesteren aanvaardt.