Meditaties

De achtste zaligspreking¹ 

(zie ook algemene inleiding op zaligsprekingen)

1: Lectio - wat staat er wel en niet?

2: Meditatio – overwegingen

Het Gr diookoo betekent vervolgen, verdrijven, wegjagen. Je verwacht eigenlijk niet dat eerlijke, goede mensen vervolgd worden; wel oplichters, dieven, moordenaars enz. Maar mensen die zich inzetten voor de goede zaak kunnen ook vervolgd worden, nl als hun inzet tegen de belangen van machthebbers in gaat (bv Navalny in Rusland). Of wanneer ze het wagen een vraagteken te plaatsen achter de gangbare gewoontes en opvattingen.
In het OT zijn het de profeten die vervolgd, verdrukt en gedood werden: Elia (1 Kon 19) , Jeremia, Zacharia (2 Kron 24: 22), Op de drempel van het NT staat Johannes de Doper, gedood door Herodes (Mc 6: 14 - 29)

Voor wie?
Jezus voorzag dat zijn volgelingen met verdrukking en vervolging te maken zullen krijgen (Mat 10: 16 - 22). Een van de vervolgers is Paulus, gedreven door zijn totaal andere idee van gerechtigheid (Gal 1: 13v), die zich daar later voor schaamt (1 Kor 15: 9). Hij is erbij als Stefanus gestenigd wordt en sterft (Hnd 7: 58): de eerste martelaar van de kerk. Na zijn bekering maakt Paulus het geregeld mee dat hij vanwege zijn zendingswerk gearresteerd en gevangen gezet wordt (2 Kor 11: 23 - 29). Zulke vervolgingen zijn ook een teken dat het einde der tijden gekomen is (Mat 24: 21, Opb 7: 14 - 16)

Een merkwaardige belofte
De belofte is niet, dat aan de verdrukking een einde komt, dat de rechtvaardigen aan vervolging ontsnappen of dat de marteldood aan hen voorbij gaat. Wie vervolgd worden omwille van de gerechtigheid krijgt het zwaar. Stefanus wordt gedood, Jakobus eveneens. Petrus en Paulus zijn waarschijnlijk in Rome ter dood gebracht. De belofte is een andere, nl dat voor hen het Koninkrijk der hemelen is. Het rijk van God, waar de gerechtigheid geldt waar zij zich voor inzetten, is geen illusie maar werkelijkheid. En zij zullen daar deel van uitmaken. Dat is een waardevolle troost wanneer vervolgingen en verdrukking je duidelijk maken dat er voor Gods nieuwe wereld geen plek is op aarde, en de hemelse gerechtigheid uit het zicht verdwijnt.

Jezus
Jezus is bij uitstek degene die vanwege de gerechtigheid wordt vervolgd, gemarteld en gedood. Dat kwam omdat hij de geboden niet afgemeten, zuinig vervulde (en dus niet serieus nam) of met het oog op waardering van mensen (hypocrisie Mat 6: 1 - 18); hij wilde die vervullen (Mat 5: 17), dwz hun ware betekenis uitleggen, voorleven, daartoe oproepen. De geboden moesten royaal en van harte gedaan worden: meer dan het gewone (Mat 5: 17 - 48). Zo kon hij tegen de gebruikelijke gerechtigheid in een zieke op sabbat genezen, bij een tollenaar op bezoek gaan, mensen vergeving toezeggen, de wet op eigen gezag uitleggen, de handelaars uit de tempel jagen.

Wanneer
* Toen
Van de mensen rond Jezus werden de twaalf discipelen (Mc 6) als apostel eropuit gestuurd om het goede nieuws bekend te maken. Luc vertelt dat er ook een zending van 72 apostelen was (Luc 10). Als ze terug komen, vertellen ze niets over verdrukking en vervolging. Wel dat ze het koninkrijk der hemelen zagen: er gebeurden wonderen, boze geesten werden onderworpen (Luc 10: 17).

* Pasen
Jezus' dood aan het kruis was de dood van een onschuldige. Hij stierf als een rechtvaardige (Luc 23: 47). God roept hem ten derde dage terug uit het rijk van de dood. Daarmee bevestigt Hij Jezus' visie op en inzet voor die zo andere gerechtigheid van Gods Rijk. Niet de dood maar God is het, die het laatste woord heeft. Niet onze zuinige, afgepaste, hypocriete gerechtigheid heeft de toekomst, maar de unieke gerechtigheid van God. Jezus is nu daar waar die gerechtigheid al geldt: in het Koninkrijk der hemelen.

* Ooit
Wij vertrouwen erop, dat ieder die zich oprecht inzet voor de gerechtigheid, ook deel zal krijgen aan het Koninkrijk der hemelen. Zelfs dat heel de aarde eens vol zal zijn Gods Rijk. Dat er niets en niemand meer is, die zich daar tegen verzet.

* Vandaag en morgen
God heeft Jezus bevestigd. Wij kunnen niet aan iemand anders dan aan Jezus een voorbeeld nemen. Wij weten hoe wij leven zullen: voor die bijzondere gerechtigheid die van dienen en delen weet, van vergeven zeventig maal zeven keer (Mat 18: 22), van meeleven met elkaar in vreugde en verdriet (Rom 12: 15). van het kwade niet met kwaad vergelden (1 Pe 3: 9; Rom 12: 17)  maar het kwade overwinnen door het goede (Rom 12: 21), van de andere wang (Mat 5: 39) en van je vijanden liefhebben en bidden voor wie je vervolgen (Mat 5: 44).
Misschien dat we - mocht het ons zwaar vallen - dan net als Paulus de kracht van het geloof ervaren (2 Kor 4: 7 - 11). Dan is het Koninkrijk der hemelen ons - onder de schijn van het tegendeel - nabij.


3: Oratio – een gebed

Here Jezus,
U belooft het allerbeste
- het Koninkrijk der hemelen -
voor uw volgelingen
verdrukt, vervolgd,
gevangen, gedood.

Zal het genoeg zijn
om vol te houden,
om voor de gerechtigheid te leven,
om een mens van geloof,
van hoop en liefde te zijn?

Wees toch vooral zelf bij ons
en houd in ons
het vuur brandende.
Voed en versterk
het verlangen naar vrede op aarde,
een einde aan onrecht

Laat ons vaak genoeg zien
dat het leven terecht komt
als wij meer doen dan het gewone
en elkaar verrassen
met een uitgestoken hand,
een woord dat verbindt,
een brood gedeeld.

Dan weten we
dat we op de goede weg zijn
en uw Koninkrijk niet ver van ons.


4: Contemplatio – verstillen

Mijn moeilijkheden hebben vooral met praktische dingen te maken. Ingewikkelde formulieren, procedures, lang wachten op een antwoord. Andere narigheid heb ik vooral aan mezelf te danken (door haast, achteloosheid, vooroordeel, ergernis enz). Tegenwerking, laat staan verdrukking of vervolging vanwege inzet voor de gerechtigheid is er niet bij. Is dat omdat ons land, mijn omgeving zo tolerant is voor gelovigen? Of is het omdat ik me teveel op de vlakte houd?

-----
¹  μακάριοι οἱ δεδιωγμένοι ἕνεκεν δικαιοσύνης, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. (NA28)