Meditaties

De Bijbel is zo belangrijk, omdat we geloven dat die het Woord van God is. Als we daarin lezen, komt de Geest daarin mee. Die kan spreken tot onze ziel en die zelfs bij God brengen.
Dat gebeurt echter niet bij de gebruikelijke omgang met de Bijbel. Bij exegese of Bijbeluitleg die gericht is op het verdiepen van geloofskennis of het vast stellen van morele regels om te doen zijn we vooral verstandelijk, rationeel bezig met de Bijbel.
Om God te vinden is een geestelijke lezing van de Bijbel nodig, niet zozeer vanuit je hoofd, maar vanuit je ziel (je kwetsbare binnenruimte). Die is om allerlei redenen onrustig. Die verlangt naar God. 
Geestelijke lezing is dus aandacht voor je ziel door de Bijbel te lezen en te horen wat de Geest je zegt, persoonlijke zielzorg. Deze andere manier, ontwikkeld en beproefd in de kloosters, heet ook wel 'Lectio Divina' of goddelijke lezing.

Daarbinnen onderscheidt men sinds eeuwen vier stadia, stappen, dimensies of fasen, al moet dit niet al te letterlijk, rechtlijnig als treden op een ladder voorgesteld worden. Er is ook sprake van een heen en weer tussen de fasen. En de overgang naar de contemplatio is niet als een vierde stap actief te zetten, maar (passief) als een vrucht van de eerste drie fasen, een geschenk om te ontvangen. Niet het resultaat van wat je bewerkt in de eerste drie stappen, maar iets dat je soms, voor korte of langere tijd gegund wordt.

 

1. Lectio of lezing van een korte tekst. Lees de tekst een paar keer langzaam, hardop voor aan jezelf. Welk woord valt je op?
   Ik kies ervoor drie vertalingen naast elkaar af te drukken en er na enige tijd één te kiezen. Die vind je telkens in het midden.
2. Meditatio of overweging - wat valt op? hoe komt deze tekst nu op dit moment bij mij binnen, wat wil God mij zeggen?
   Ik combineer dat met enkele exegetische opmerkingen, want ik wil met de tekst in gesprek en niet met een misverstand over die tekst.
3. Oratio of gebed : danken, smeken, vragen, worstelen.
   Ik geef een gebed bij elke meditatie
4. De eerste drie stappen zijn de gebruikelijke 'stille tijd' van christenen.
   Deze drie stappen kun je bewust zetten, itt tot de vierde. Die is een gave als je geleidelijk stil wordt. Er hoeft niets meer gezegd te worden. Een fase voorbij alle woorden en gedachten: contemplatio.
   Contemplatio (con + templum: samen in de tempel zijn) samen met God zijn: verstillen, schouwen. Zoals je met je man of vrouw samen kunt zijn en het goed is, zonder dat je van alles moet zeggen of doen.
   De stap die je daarvoor moet zetten is: geen stap zetten, maar niets doen, stil zijn.
   Dat is behoorlijk moeilijk vanwege geluiden in huis: een vlieg in de kamer, jeuk aan je neus, een gedachte die in je opkomt, de telefoon die gaat. Raak je afgeleid, keer dan terug naar de tekst die uitgangspunt van je meditatie is.
   Ik geef de vierde stap alleen maar aan.

Hoe lang duren deze vier stappen bij elkaar opgeteld?  Voor beginners is een paar minuten geestelijk lezing al pittig, maar op den duur kun je door oefening en ervaring langer stil zijn. Dan maak je er dagelijks een kwartiertje voor vrij. Of langer als dat kan. Maar je kunt natuurlijk niet de hele dag stil zitten. Je hebt ook je werk en verplichtingen. Het is de kunst om je door  wat de Geest je geeft in je ziel te laten omvormen.
Hoe meer je geloof en je leven met elkaar verweven raken, hoe meer de geestelijke lezing je oplevert en hoe meer je zelf ten goede verandert en hoe meer voor je omgeving betekenen kunt.

De vier fasen van lezing hangen met elkaar samen. Lezing zonder meditatie is steriel. Meditatie zonder lezing leidt tot dwaling. Gebed zonder meditatie is lauw. Meditatie zonder gebed is onvruchtbaar. Gebed met toewijding leidt tot contemplatie.

Zie ook intro op lectio divina van Jos Douma