De gelijkenis van de royale Zaaier
Deze morgen kwam ik de kerkzaal binnen, begeleid door de ouderling van dienst
die een open geklapte paraplu boven mij hield
lezen: Matc13: 3 - 8 (ook in Mc 4: 1 - 8 en Luc 8: 4 - 8)
A groet
Het is het verdriet van velen van ons:
kinderen die niet meer naar de kerk gaan
kleinkinderen die met geloof niet bezig zijn:
de bijbel blijft dicht,
bidden bij het eten, stille tijd, zondags naar de kerk: voorbij
ze lieten zich uitschrijven als lid
Wat heb ik fout gedaan?
waarom kwam het zaadje van het geloof niet op?
Wat hebben we als kerk fout gedaan?
Niet dat alles mislukt is
Het zijn gewoon hele lieve kinderen, fijne kleinkinderen
Hart op de goede plek,.
Ze komen op bezoek, helpen een handje. Mantelzorgers eerste klas.
"Eer uw vader en uw moeder" dat doen ze zo maar
en gij zult niet moorden, stelen en liegen en roddelen
dat deel van de 10 geborden, daar houden ze zich aan.
Het horizontale dat spreek voor zich.
Dat zal ook wel moeten in ons land.
Anders krijg je met de politie te maken.
Maar die andere geboden, de verticale:
over geloven in God alleen en geen afgoden dienen en de rustdag houden
daar hebben ze niets mee.
Ik geloof heus wel dat er iets is, zeggen ze,
maar daar heb ik de kerk niet bij nodig.
Ja maar: dat is niet het geloof dat we in de kerk aanhangen
Ons geloof gaat over Jezus,
over een kruis dat met vergeving heeft te maken
over een graf dat open is
over een Geest die een nieuw mens van je maakt.
over een rijk dat komt
En voor die dingen moet je wel naar de kerk.
Dat vind je zo niet als je uitslaapt op zondagmorgen
Dat vind je niet als je wandelt in de natuur
Dat vind je nergens anders
En zonder vieren en leren en dienen houd je dit geloof niet levend.
Dat is geen dreigement, dat is gewoon de treurige waarheid:
Wie de kerk aan de kant doet,
die houdt op den duur maar weinig van het christelijk geloof over.
Het SCP onderzoekt dat om de tien jaar.
10 jaar geleden kwam nog 72% van de Nederlanders zelden of nooit in een kerk
Nu is 82%
Nog maar 14% gelooft in een persoonlijke God
Dat was 10 jaar geleden nog 25%
Wie zegt: ik kan wel geloven zonder kerk
die maakt zichzelf maar wat wijs
De cijfers wijzen anders uit.
B Wat heb ik verkeerd gedaan? En wij als ouders.
En wij als kerk?
Ach we kunnen van alles bedenken
- thuis er te weinig over gesproken, niet voorgeleefd.
- ik gaf ze een te vrije opvoeding
- ik gaf ze een te strenge opvoeding
- zo lang ik ds ben klaagt de jeugd al over het orgel, wil het andere muziek
Wat heb ik verkeerd gedaan?
Laten we ook het omgekeerde vragen
Wat hebben we niet gedaan om onze kinderen en kleinkinderen bij Jezus te brengen:
- kindernevendienst, tienerdienst, jeugddienst,
- jeugdclubs in de stad, in de wijk, een soos
- catechisatie, huiscatechisatie, snuffelcatechisatie, basiscatechese, alfa cursus, gespreksgroepen, gemeenteavonden
- reizen naar ODuitsland, met de jeugd naar Roemenië
Wat hebben we niet gedaan om het geloof bij onszelf levend te houden:
- een nieuw liedboek in 1973 en in 2013 nog een en als het moet zingen wij uit elke andere bundel
- een nieuwe vertaling van de bijbel, en nog een (BGT,) en kinderbijbels en spiegelverhalen
- kerkdiensten, vespers, thomasvieringen, themadiensten, gezinsdiensten, top 2000 diensten,
- zittend avondmaal, lopend avondmaal, brood en glutenvrij, wijn en druivensap
- en we zitten op internet en we hebben facebook en een kerkbode in kleur en een beamer in de kerk
- rechtzinnig en vrijzinnig preken, kort en langer, statisch of heen en weer lopend
- een zwarte toga, een witte, een pak.
Wat we nog niet gedaan hebben:
- paraplu: gastheren en dames die bij regen de kerkgangers afhalen van de parkeerplaats met een paraplu. Daar scoren ze in den Haag mee.
- U vraagt het maar, wij draaien
Wij wringen ons in alle mogelijke bochten om u en jou te boeien
vast te houden...bij Jezus te brengen
Begrijp me goed: er zijn goede redenen om dat allemaal te doen
ik doe er ook van harte aan mee
vandaag het Liedboekkoor, volgende week een band.
Maar haalde het wat uit?
Het heeft de leegloop niet kunnen stoppen
Of was het anders nog harder achteruit gegaan met de kerk?
C Het is goed om ook naar jezelf te kijken.
Vast zijn er fouten gemaakt. Daar moeten we van leren.
Maar laten we nou niet denken dat het aan ons alleen ligt.
Zou het ook aan die ander kunnen liggen?
je kind heeft er misschien geen antenne voor,
je kleinkind is er misschien nog niet aan toe.
Jezus noemt maar zo drie groepen op van mensen
die het evangelie wel horen, maar het geloof komt niet op gang
Als het goed is, hoort u bij geen van drieën
Maar als u eerlijk bent hebt u van alle drie wel iets. ik wel in elk geval.
Je kunt van het geloof vertellen
en die het hoort kan het ook nog wel mooi vinden
Maar als hij of zij dan al weer afgeleid is
door wat er nog meer leuk is
voetbal, of uitgaan, of de carriëre, of de vrijerij, gamen, appen
dan schiet het geen wortel.
Begrijp me goed: geen verkeerd woord van voetbal
of uitgaan of carriere of wat dan ook.
Maar als het geloof je niet meer pakt
en jij je niet meer engageert
dan komt er van het volgen van Jezus niets terecht.
Het is als zaad dat wordt weggepikt door de vogels.
Geloof vraagt concentratie, toewijding.
En het gebeurt dat het geloof wel gehoor vindt:
kinderen die het geloof boeiend vinden en zinvol
en ze willen wat moois van hun leven maken
en verwachten dat God hun daarbij zal helpen: een zonnig geloof.
Maar dan komen de tegenslagen, de verdrietigheden.
En dan is daar de verwarring.
Wie van ons maakt dat niet mee?
Dan weet u ook hoe moeilijk het is
om je zonnige geloof zo op te rekken,
dat ook de schaduwen van het leven er in passen.
Niet iedereen lukt dat: wortels niet diep genoeg. Teveel rots.
En het gebeurt dat het plantje van het geloof
wel groeit in iemands leven
maar er groeien ook andere plantjes
Jezus noemt de rijkdom.
En daar kunnen we ons iets bij voorstellen.
Geld en bezit zijn zo belangrijk in onze cultuur.
Wie kan er helemaal zonder?
Maar als je hele leven gaat draaien
om geld, om huis en auto, om vakantie, om luxe en uitgaan
dan gaat er allerlei onkruid groeien:
de dorens van de hebzucht : nooit heb je genoeg
de distels van de afgunst: een ander heeft het mooier
de brandnetels van de zorgen: aangejaagd door de rentestand,
de komst van vluchtelingen, de ontwikkelingen in de wereld
Het vreet energie en tijd en aandacht
Onkruid die het geloofsplantje verstikken.
D En Jezus zegt nog iets: het ligt ook aan God.
Het moet je maar gegeven worden.
Als een mens tot geloof komt, is dat een geschenk van God.
OK: de kerk moet bij de tijd zijn
OK: in uw en mijn leven moet iets te zien zijn van geloof, van vertrouwen,
van hoop en liefde.
OK: de ander moet er open voor staan.
Maar ook als dat allemaal het geval is, dan nog is dat geen garantie.
Ik kwam op bezoek bij gelovige ouders.
Fijne, warme mensen.
De liefde van Christus in hun huis, hun hart.
Toch gingen hun kinderen er niet mee verder:
Ik kan ze het geloof niet geven, zei zij
Ik kan alleen maar voor ze bidden
Ik heb gezaaid, maar of er een geloofsplantje opkomt, dat is aan God.
En zo is het: er is niet een stappenplan dat je af moet werken
en hup: daar verandert iemand van ongelovig naar gelovig.
En je kunt als kerk wel op de kop gaan staan,
steeds meer amusementswaarde aan je diensten toevoegen
er een multimedia spektakel van maken
maar als de Geest er niet bij is dan springt de vonk niet over
Geloof is een gave...
Jullie is het gegeven, zegt Jezus tot zijn discipelen,
jullie mogen de geheimen van het koninkrijk van God kennen.
Jullie zijn bij mij, trekken met mij op, jullie zijn geboeid geraakt
dat is allemaal Gods werk
In jullie is het op gang gekomen...
als jullie mij zien, zien jullie niet zomaar een rabbi, een profeet
jullie ogen zijn geopend: jullie stamelen "Zoon van God"
En de zieken die weer beter worden,
dat zijn voor jullie niet zomaar wonderen,
jullie ogen zijn geopend...jullie zien verder, dieper:
voor jullie zijn het tekenen:
het koninkrijk der hemelen breekt door op deze aarde, in onze levens
dat zien jullie erin.
Buitenstaanders maken precies dezelfde dingen mee:
Ze kijken wel, maar ze zien het niet.
Ze luisteren wel, maar horen niet.
Het geheim van wie ik ben, en wat ik breng,
dat blijft voor hun verborgen.
God moet daarvoor hart en ziel, ogen en oren openen.
Dat kan geen mens.
Als dat gebeurt, is dat het werk van de Geest.
Die doet blinde ogen zien
die overwint de verborgen weerstanden in het hart
die laat de vonk overspringen
die laat het geloofsplantje ontkiemen
Geloof is een gave.
E Even zou je denken:
dan is het geloof zeker niet voor iedereen bedoeld.
God wil het niet aan iedereen geven.
Maar dat is een vergissing.
Niemand moet bij zichzelf zeggen:
God heeft mij de ogen niet geopend, het is niet voor mij
En niemand moet bij zichzelf zeggen:
Ik ben nu eenmaal niet een vruchtbare bodem
In mij wil het geloofsplantje niet groeien
Voor ieder mens is de Here Jezus gekomen
Het geloof is voor iedereen.
In deze gelijkenis is dat ook heel duidelijk.
De zaaier, God, strooit onophoudelijk
hij heet zelfs 'de zaaier', alsof het zijn beroep is
En wat verkwistend strooit hij de kostbare graankorrels in het rond.
Een boer die zaait, zou veel beter mikken:
alleen op de vruchtbare akker; maar God?
* Het valt op de randen waar de vogels het wegpikken:
Mensen die alleen maar druk zijn
aan al het leuks toe te komen wat het leven biedt
ook zij horen ervan.
* Het valt op rotsige bodem
Het bereikt ook mensen die alleen maar geloven kunnen
zolang de zon schijnt in hun leven.
* Het valt tussen dorens en distels
Het komt ook bij mensen die alleen maar voor spulletjes leven
En op hun akkertje hebzucht, afgunst, zorgen kweken.
* Gelukkig heeft hij nog een beetje over: dat valt in goede aarde
bij mensen die blij zijn met Jezus
en hem volgen op zijn weg van dienen en delen
die zich engageren en voor de vrede gaan
ook als geloven niet zo leuk is en moeite kost
Deze zaaier doet z'n best iedereen te bereiken.
God sluit niemand uit.
Hij zaait haast tegen beter weten in.
Hij zaait in de hoop op een wonder
dat ook het zaad op de randen en rotsen en tussen het onkruid
wortel schiet en opkomt en vrucht draagt.
En God blijft zaaien. Ook deze morgen is zo'n moment.
Was u ziende blind?
Keek u naar iets met een paraplu, met een beetje amusementswaarde?
of zag U dieper?: iets van Jezus, van God
Was u horende doof?
Luisterde u alleen naar mijn gepraat?
of hoorde U meer?: kwam er iets van de Geest van God in mee?
Ik hoop het. Dan gaan er vruchten groeien. 100 voudig. AMEN
Afkortingen
van de Bijbelboeken > Register (kolom 1) adhv = aan de hand van Afb = Afbeelding aw = aangehaald werk BGT = Bijbel in Gewone Taal BHS = Biblia Hebraica Stuttgartensie (Hebr. OT) bv = bij voorbeeld CGK = Christelijk Gereformeerde Kerk cq = casu quo (bv ik doe kaas cq ham op mijn brood = ik doe kaas op mijn brood of anders ham) DL = Dordtse Leerregels dwz = dat wil zeggen eva = en vele anderen FB = FaceBook GNB - Groot Nieuws Bijbel GNT = Griekse Nieuwe Testament (Nestle-Aland) Gr = Grieks HCat = Heidelbergse Catechismus Hebr = Hebreeuws HKB = Historich Kritische Benadering (of Bijbelonderzoek) HSV = Herziene Staten Vertaling HTB = Het Boek ID = Intelligent Design itt = in tegenstelling tot Lat = Latijn LuV = Lutherse Vertaling LV14 = Leidse Vertaling 1914 LXX = Septuaginta (Grieks OT; 250 - 50 vC) M = Meditatie (bv Mc 1:1M = Meditatie over Mc 1: 1) NA = Nestle-Aland, 27-ste druk (Grieks NT) NB = Naardense Bijbel (P. Oussoren, 2004) NBG = Nederlands Bijbel Genootschap NBG51 = Bijbelvertaling van het NBG (1951) NBV = Nieuwe Bijbel Vertaling (2004) NBV21 = Nieuwe Bijbel Vertaling van het NBG (2021) nC = na Christus NGB = Nederlandse GeloofsBelijdenis NT = Nieuwe of tweede Testament OT = Oude of eerste Testament P = Paulus of de brieven van Paulus p = pagina of pagina's PKN = Protestantse Kerk Nederland PM = Post Modernisme P = Preek (bv Ps 84P = Preek over Psalm 84) Q = Quelle, bron van uitspraken van Jezus resp = respectievelijk (bv A en B reden in resp een Golf en een Astra = A reed in een Golf, B in een Astra) RKK = Rooms Katholieke Kerk SV = Staten Vertaling SQE = Synopsis Quator Evangeliorum (bv SQE 37 = parallelle passages Mat 8: 14v // Mc 1: 29vv // Luc 4: 38v) TeNaCh = Torah+Nebiïm+Chetoebim v = volgende vers (bv Ps 1: 1v = Ps 1: 1 - 2) SVBS = Synopsis Vlaamse Bijbelstichting (bv SVBS 57 = parallelle passages Mat 8: 14v // Mc 1: 29vv // Luc 4: 38v) vC = voor Christus vd = van de vv = volgende verzen (bv Ps 1: 1vv = Ps 1: 1 - 3) WV = Willibrord Vertaling X = Chiasme (kruisstelling) > = zie (bv > 2 betekent zie bij punt 2) // = synoniem parallellisme <> = tegenstelling, ook: antithetisch parallellisme |